ShadowingKorean

-(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다, -아/어야 되다 — чадах, хүсэх, ёстой

Нэг мөчид зэрэг хэрэгтэй болдог таван төгсгөл: чадах, хүсэх, ёстой, зөвшөөрөх, хориглох. Дээр нь монгол хүнийг олон жил зовоодог нэг ялгаа — өөр хүний хүсэл.

Энэ хуудсанд
  1. Зураас хаана татагддаг вэ — чадах, болох, 수 있다, 돼요
  2. -(으)ㄹ 수 있다 / 없다 ба ярианы 못
  3. -고 싶다 — гуравдагч этгээд дээр хэлбэр өөрчлөгдөнө
  4. Гурван хүрээ — 아/어야 되다, 아/어도 되다, (으)면 안 되다
  5. Хориг ба хэрэггүй — монголд салсан, солонгосд өөрөөр
  6. Юм гуйхад — -아/어 주세요
  7. Хаана суудаг вэ — цагийн дотор, хүндэтгэлийн гадна
  8. Санаж авах таван алдаа, нэг үл хамаарах зүйл

Зураас хаана татагддаг вэ — чадах, болох, 수 있다, 돼요

Монголоор чадах нь хүний дотор байгаа чадварыг, болох нь нөхцөлийн боломж буюу зөвшөөрлийг заана. Солонгос хэл ч хоёрыг салгадаг, гэхдээ өөр газраас: -(으)ㄹ 수 있다 нь чадвар ба боломжийг хамтад нь авдаг бол -아/어도 되다 зөвхөн зөвшөөрлийг авна. Тиймээс болно гэмээр бүрт хэн нэгэн зөвшөөрч байна уу, зүгээр л тийм болж мэдэх үү гэдгээ асуу.

저는 운전할 수 있어요.Би машин жолоодож чадна — хүний чадвар. Энд хоёр хэл нийлнэ
내일 비가 올 수 있어요.Маргааш бороо орж болно — нөхцөлийн боломж, гэхдээ солонгосоор 수 있다
내일 비가 와도 돼요.△ — “маргааш бороо орсон ч болно” гэсэн буулт. Нөхцөлийн боломжийг огт заахгүй
여기 앉아도 돼요?Энд сууж болох уу? — зөвшөөрөл. Энд бол хоёр хэл дахин таарна

-(으)ㄹ 수 있다 / 없다 ба ярианы 못

Гийгүүлэгчээр төгссөн үндэст -을 수 있다, эгшгээр төгссөнд -ㄹ 수 있다. ㄹ-ээр төгссөн үндэс ㄹ-ээ хаяж мөн -ㄹ авна. Үгүйсгэл нь 있다-г 없다-гаар солино. Нөхцөл хувирдаг нь эгшгийн зохицолтой танд шинэ биш — харин энд эгшиг биш, гийгүүлэгч шийддэг.

먹다 → 먹을 수 있어요.Идэж чадна
가다 → 갈 수 있어요.Явж чадна
살다 → 살 수 있어요.Амьдарч чадна — ㄹ үндэс ㄹ-ээ хаяв
살을 수 있어요.✗
갈 수 없어요.Явах боломжгүй — арай эрс
못 가요.Явж чадахгүй — өдөр тутмын богино хэлбэр

못 ба -(으)ㄹ 수 없다 ихээхэн давхцана; таслах дүрэм битгий хайгаарай. 하다-үйл үгэнд 못 нь 안-тай адилхан дотор ордог ба зай нь утгыг зөөнө.

공부 못 해요.Хичээллэж чадахгүй байна — ямар нэг зүйл саад болж байна
공부 못해요.Хичээлдээ муу — 못하다 нэг үг тул дотор нь зай тавихгүй

-고 싶다 — гуравдагч этгээд дээр хэлбэр өөрчлөгдөнө

Үндсэн дээр -고 싶다. Эгшгийн зохицол алга, хувирал алга — хамгийн амар нөхцөл. Бүтэц нь монгол -маар байна-тай төстэй. Гэвч яг энд тогтмол алдаа гардаг: явмаар байна этгээд солигдоход өөрчлөгддөггүй бол солонгос хэл өөрчилдөг.

Учир нь солонгос хэл дотоод байдлыг хоёр үгийн аймагт хуваадаг: 싶다, 좋다, 슬프다 бол өөрийн мэдэрч буй байдлыг хэлдэг тэмдэг нэр тул энгийн одоо цагт гуравдагч этгээдийн тухай шууд хэрэглэгддэггүй; 싶어하다, 좋아하다, 슬퍼하다 бол үйл үг тул тэр байрыг нөхнө.

Хориг нь нэг тийш ажилладгийг анхаар: 좋아하다, 슬퍼하다 нь өөрийн тухай ч чөлөөтэй ордог — 저는 커피를 좋아해요 бол хэвийн. Харин 싶어하다 үл хамаарна: өөрийнхөө хүслийг 저는 가고 싶어해요 гэж хэлдэггүй, 가고 싶어요 гэнэ. Тиймээс гуравдагч этгээдийн хүслийг одоо цагт хэлэхэд 싶어하다 болно.

가고 싶어요.Явмаар байна
뭐 하고 싶어요?Юу хиймээр байна вэ? — болно, та урд байгаа хүнээсээ асууж байна
동생이 가고 싶어해요.Дүү маань явмаар байна
동생이 가고 싶어요.✗ — монголоор хэлбэр өөрчлөгддөггүй тул энэ алдаа хамгийн олон давтагддаг
동생이 가고 싶었어요.Дүү маань явмаар байсан — өнгөрсөн цагийн өгүүлэмжид бүрэн зөв

Гурван хүрээ — 아/어야 되다, 아/어도 되다, (으)면 안 되다

Гурваас хоёр нь та 아요/어요 хийхдээ аль хэдийн урладаг 아/어 хэлбэр дээр суудаг: 먹어요 гэж чадвал 먹어야 돼요, 먹어도 돼요 гэж чадна. Гурав дахь нь өөр: -(으)면 안 되다 нь 아/어 хэлбэрийг алгасаад үндсэнд шууд залгагдана — 가 + 면 안 돼요, 먹 + 으면 안 돼요. 먹어면 гэж болохгүй.

가야 돼요. / 가야 해요.Явах ёстой — ярианд 돼요, арай албаны өнгөтэй нь 해요
가도 돼요?Явж болох уу?
먹으면 안 돼요.Идэж болохгүй — үндсэнд шууд залгав
먹어면 안 돼요.✗ — энэ хүрээ 아/어 хэлбэр дээр суудаггүй

Монголоор гурвуулаа цэгцтэй: явах хэрэгтэй, явах ёстой, явж болно, явж болохгүй. Солонгос руу шилжихдээ аль утга аль хүрээтэй хосолж, аль нь хаана залгагдахыг тусад нь цээжил.

Хориг ба хэрэггүй — монголд салсан, солонгосд өөрөөр

Монгол хэл явж болохгүй (хориг) ба явах хэрэггүй (шаардлагагүй) хоёрыг аль хэдийн салгасан тул утга нь шинэ биш. Занга нь хэлбэрт: солонгос хэл “хэрэггүй”-г зөвшөөрлийн үгүйсгэлээр босгодог — 안 가도 돼요 нь “явахгүй байсан ч болно”.

가면 안 돼요.Явж болохгүй — хориглож байна
안 가도 돼요.Явах хэрэггүй — чөлөөлж байна
가지 않아야 돼요.△ — солонгос өгүүлбэр мөн, гэхдээ “явахгүй байх ёстой”. Хориг тал руу унана

Хэрэггүй нь хэрэгтэй-н үгүйсгэл учраас солонгосоор ч “ёстой”-г үгүйсгэмээр санагдана. Тэр зам 가지 않아야 돼요 руу аваачна.

Татгалзсан тушаал 안-ыг ч, -지 않다-г ч хэрэглэдэггүй; тусдаа -지 마세요 байдаг. Хоригт өөрийн хэрэгсэл байх нь танил — монголоор ч битгий бол -гүй-гээс тусдаа үг. Ялгаа нь байрлалд: битгий үйл үгийн өмнө, -지 마세요 ард ордог.

가지 마세요.Битгий яваарай — эелдэг хориг
걱정하지 마세요.Битгий санаа зовоорой
가지 마.Битгий яв — 반말
안 가세요.△ — “явахгүй” гэсэн эелдэг мэдээлэл, тушаал биш

Юм гуйхад — -아/어 주세요

Модаль биш ч энд байх ёстой: дээрх таваас гарсны дараа шууд хэрэг болдог зургаа дахь зүйл. Монгол -ж өгөх туслах үйл үгтэй яг таарна — тусалж өгөх. Хоёул хэлзүйжсэн тул амар хэсэг.

도와주세요.Тусалж өгөөч
잠깐 기다려 주세요.Жаахан хүлээж өгөөч
물 주세요.Ус өгөөч — нүцгэн нэр үг дээр 주세요 дангаараа залгагдана
다시 말해 주시겠어요?Дахин хэлж өгөх үү? — илүү зөөлөн, эелдэг

Хаана суудаг вэ — цагийн дотор, хүндэтгэлийн гадна

Эдгээр бүгд үйл үгийг ороодог хүрээ бөгөөд цаг нь гадна талд суудаг. -고 싶다-тай бол өнгөрсөн цаг 싶다 дээр буудаг, үндсэн үйл үг дээр хэзээ ч биш. Нөгөө хоёр нь хоёр талд зөвшөөрч, сонголт утгыг өөрчилнө — 가야 했어요 (явах шаардлагатай байсан) ба 갔어야 했어요 (явах ёстой байсан, гэтэл яваагүй).

가고 싶었어요.Явмаар байсан
갔고 싶어요.✗ — өнгөрсөн цаг 싶다 дээр суух ёстой
갈 수 있었어요.Явж чадсан
가실 수 있어요?Та явж чадах уу? — хүндэтгэлийн -시- дотор талд, үндсэн үйл үг дээр

Энэ бол үйл үг угсрах нийтлэлийн давхаргалал: үндэс, хүндэтгэл, цаг, төгсгөл. Монгол үйл үг ч ингэж давхарладаг — шинэ нь хүндэтгэл дотор талд байгаа нь.

Санаж авах таван алдаа, нэг үл хамаарах зүйл

Нэг шударга нэмэлт. 수 있다 зөвшөөрлөөс бүрэн тусгаарлагдаагүй. Дэлгүүрт 여기서 사진 찍을 수 있어요? гэвэл зураг авахыг зөвшөөрөх эсэхийг асууж байна гэж сонсогдоно. 어도 돼요 үргэлж зөвшөөрөл болдог; 수 있다 заримдаа.

Солонгос үгийн жагсаалт →

Бүх гарын авлага