Өгүүлбэр холбох: 고, 서, 지만, 니까
Монгол хэлний нөхцөл шиг солонгос хэл ч холбоосыг үйл үгийн төгсгөлд хийдэг. Гацдаг ганц газар нь -아서-ийн ард тушаал зогсдоггүй нь.
Энэ хуудсанд
Холбоос нь үйл үгэнд байдаг — энэ нь танил
Монгол хэл өгүүлбэрээ холбохдоо үйл үгээ -ж, -аад, -вал, -вч гэж хувиргадаг — тусдаа холбоос үг нэмдэггүй. Солонгос хэл ижил замаар явах тул энд зарчмыг нь биш, аль нөхцөл ямар үгийн өмнө зогсож чадахыг сурна.
| 밥을 먹고 갔어요. | хоол идээд явсан |
| 일이 많아서 피곤해요. | ажил их учраас ядарч байна |
| 밥을 먹었지만 배고파요. | хоол идсэн боловч өлсөж байна |
-고 — монголын -ж ба -аад хоёрыг нэгтгэнэ
Монголд -ж/-ч нь зэрэгцээ буюу сул холбоо, -аад нь дуусгаад цааш шилжихийг заана. Солонгосын -고 хоёуланг нь дангаараа үүрч, шалтгаан гэж юу ч хэлэхгүй. Дарааллыг тодотгох бол -고 나서.
| 키가 크고 친절해요. | өндөр бөгөөд эелдэг — зэрэгцээ, монголын -ж |
| 손을 씻고 먹어요. | гараа угаагаад иднэ — дараалал, монголын -аад |
| 손을 씻고 나서 먹어요. | гараа угаасны дараа иднэ — дарааллыг тодотгосон хэлбэр |
-아서/어서 ба -(으)니까 — хоёулаа учраас
Хамгийн олон андуурдаг хос. Ялгаа нь эелдэг байдалд биш, ард нь юу зогсож чадахад оршино. Монголын учраас, болохоор, -аад гурав нь тушаалын өмнө чөлөөтэй ордог — Хол учраас таксигаар яв хэвийн. Солонгос хэлэнд тэр эрх чөлөө байхгүй.
| 비가 와서 못 갔어요. | ○ бороо орсон учраас очиж чадаагүй |
| 비가 오니까 우산 가져가세요. | ○ бороо орж байгаа учраас шүхэр аваарай |
| ✗ — 서-гийн ард тушаал зогсож чадахгүй | |
| 늦었으니까 빨리 갑시다. | оройтсон учраас хурдан явцгаая — санал бас 니까 |
Товчхондоо: -서 нь мэдээллийн өгүүлбэрийн өмнө, -(으)니까 нь хүсэлт, тушаал, саналын өмнө.
-아서 цаг авдаггүй — уучлалт, талархал бас энд
Монголоор шалтгааны хэсэгт өнгөрсөн цагийг ил тавьдаг: Идсэн учраас, Хоцорсонд уучлаарай. Үүнийг шилжүүлээд 먹었어서, 늦었어서 гэх нь тогтмол алдаа. -아서 цагийн нөхцөл авахгүй — өнгөрсөн цаг зөвхөн үндсэн үйл үг дээр суудаг. Харин 지만, 니까 хоёр авна: 갔지만, 늦었으니까.
| ✗ — 서 дээр өнгөрсөн цаг суухгүй | |
| 밥을 먹어서 배불렀어요. | хоол идсэн учраас цадсан ○ — цаг нь 배불렀어요 дээр |
| 늦어서 죄송합니다. | оройтсонд уучлаарай — уучлалт үргэлж 서 |
| 도와주셔서 감사합니다. | тусалсанд баярлалаа — талархал бас 서 |
| 늦으니까 죄송합니다. | △ — дүрмээрээ буруу биш ч нөхцөл байдлыг буруутгаж байгаа мэт сонсогдоно |
Ажил дээр өдөр бүр хэрэгтэй 늦어서 죄송합니다, 도와주셔서 감사합니다 хоёр — хоёулаа 서-тэй, өнгөрсөн цаггүй.
-지만 — гэвч
Монголын -вч, боловч, гэвч-тэй шууд таарна. 서-гээс ялгарах нь цаг заасан үйл үгэнд шууд залгагдана.
| 비싸지만 좋아요. | үнэтэй боловч сайн |
| 갔지만 없었어요. | очсон боловч байсангүй — өнгөрсөн цаг чөлөөтэй суулаа |
| 미안하지만 못 가요. | уучлаарай, гэхдээ очиж чадахгүй — татгалзлыг зөөлрүүлнэ |
-(으)면, -(으)ㄹ 때, -(으)면서 — монголд байгаа ялгаанууд
Монгол хэл -вал(нөхцөл, давтагддаг) ба -хад(тодорхой цаг мөч) гэж хоёр салгадаг. Солонгосын -(으)면, -(으)ㄹ 때 яг тэр хоёрын дээр буух тул энэ хэсэг хялбар.
Бүтэц нь ч ижил: бага байхад нь ирээдүйн -х дээр нөхцөл залгасан байдаг бол 어릴 때 нь ирээдүйн -(으)ㄹ дээр 때 залгасан хэлбэр — утга нь өнгөрсөн ч -(으)ㄹ хэвээрээ үлдэнэ. Өнгөрснийг тодруулах бол дунд нь 았/었 ордог: 먹었을 때(идсэн үед).
| 시간 있으면 연락하세요. | цаг гарвал холбогдоорой — нөхцөл |
| 봄이 되면 꽃이 펴요. | хавар болвол цэцэг дэлгэрнэ — давтагддаг |
| 어릴 때 부산에 살았어요. | бага байхад Пусанд амьдарсан |
| ✗ — дууссан ганц удаагийн өнгөрсөн 면 авахгүй |
Шийддэг шалгуур: явдал дуусчихсан уу? Дуусаад ганц тодорхой мөчийг хэлж байвал -(으)ㄹ 때. Урд нь байгаа юм уу давтагддаг бол -(으)면 — ирээдүйн ганц мөч ч болно: 도착하면 바로 전화할게요. Зэрэг өрнөх үйлдлийг -(으)면서 заах бөгөөд монголын -нгаа/-нгээ шиг эзэн бие нь ижил байх ёстой — өөр бол -는 동안.
| 밥을 먹으면서 이야기해요. | хоол идэнгээ ярина — нэг хүн |
| ✗ — хоёр өөр эзэн бие | |
| 제가 일하는 동안 동생이 잤어요. | ○ би ажиллаж байх хугацаанд дүү маань унтсан |
Байнга гардаг алдаа
- Тушаалын өмнө -서 хэрэглэх. Монголын учраас-ыг шууд шилжүүлснээс болдог, хамгийн олон давтагддаг алдаа.
- -서 дээр цаг тавих.
먹었어서буруу — цагийн нөхцөлийг татгалздаг цорын ганц шалтгааны холбоос нь энэ. Зөв нь 먹어서 배불렀어요. - Уучлахдаа -니까 хэрэглэх. 늦으니까 죄송합니다 гэвэл өөрийгөө өмгөөлж байгаа мэт сонсогдоно.
- Холбоосыг тусдаа үг болгох. 그리고 байдаг ч өгүүлбэр хооронд ордог, нэг өгүүлбэрийн доторх хэсгүүдийг холбохгүй.
- -고-г хэт олон дараалуулах. Гурав дөрвийг цуварвал алдаа биш ч сонсоход ядаргаатай.
Мэдрэхүйгээр нь суулгах нь
Холбоос нь тасархай үг хэлэх ба бүтэн өгүүлбэр ярих хоёрын ялгаа. Гэтэл богино, өргөлтгүй тул чимээгүй уншихад алга болдог. Хосыг нь чангаар дараалуулж хэл — 와서 · 오니까, 먹고 · 먹어서 — буруу нь чихэнд буруу сонсогдох хүртэл.
Бүх гарын авлага
- Солонгос үсэг — таван дүрс, хоёр хөдөлгөөн, нэг үдэш
- Солонгос хэлний үгийн дараалал: танил хэлбэр, танил бус сүүл
- 은/는 ба 이/가 — хоёулаа эзнийг заана, гэхдээ сольж болохгүй
- 에 ба 에서, 을/를, (으)로 — эзний дараах нөхцөлүүд
- 먹다 -аас 먹어요 хүртэл — солонгос үйл үг хэрхэн хувирдаг вэ
- Солонгосын дүрэмгүй үйл үг — ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ
- 읽은 책, 읽는 책, 읽을 책 — нэр үгийн өмнөх тодотгол
- -(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다, -아/어야 되다 — чадах, хүсэх, ёстой
- Ярианы түвшин: 반말, 해요체, 합쇼체
- -네요, -죠, -군요, -잖아요 — өгүүлбэрийг солонгос болгодог төгсгөлүүд
- -(으)ㄹ까요 ба -(으)ㄹ 것 같다 — асуух, санал болгох, тодорхой хэлэхгүй байх
- Хүндэтгэлийн хэлбэр: 시, 님, ба бүтнээрээ солигддог үгс
- Юм тоолох: 하나 яагаад 한 болдог вэ
- Өнгөрсөн, одоо, ирээдүй — ба таамаглалын 겠
- Солонгос хэл яагаад бичсэнээрээ сонсогддоггүй вэ
- Солонгосыг шэдоуинг хэрхэн үнэхээр хийх вэ