읽은 책, 읽는 책, 읽을 책 — нэр үгийн өмнөх тодотгол
Монгол хэл ч тодотгол өгүүлбэрээ нэр үгийн урд тавьдаг тул дараалал нь танил. Шинэ нь хоёр зүйл: эзэн бие нь харьяалахд ордоггүй, тэмдэг нэр нь ч төгсгөл авдаг.
Энэ хуудсанд
Дараалал нь ижил — гацдаг газар нь эзэн бие
Монгол, солонгос хоёр тодотголоо адилхан нэр үгийн урд тавьдаг: миний өчигдөр уншсан ном — 제가 어제 읽은 책. Холбоос үг ч байхгүй, дараалал нь ч ижил. Тиймээс энд шинэ бүтэц биш, нэг л зүйлийг зөрүүлж сурна: тодотголын эзэн бие солонгосоор -이/가 хэвээрээ үлддэг.
| 제가 어제 읽은 책 | миний өчигдөр уншсан ном — 제가 гэж, 제 биш |
| ✗ — харьяалахын хэлбэр энд ажиллахгүй | |
| 옆집에 사는 사람 | хажуу айлд амьдардаг хүн |
| 어제 친구가 준 선물 | өчигдөр найзын өгсөн бэлэг — солонгосоор 친구가 |
Хуучин дуунд 나의 살던 고향 гэсэн харьяалахын хэлбэр таарна — байдаг л боловч уран зохиолын өнгөтэй. Ярианд, ажлын бичигт -이/가 гэж боддог нь найдвартай.
Үйл үгэнд гурван хэлбэр, -던 нийлээд дөрөв
-(으)ㄴ өнгөрсөн, -는 одоо, -(으)ㄹ ирээдүй. Гийгүүлэгчийн дараа 은/을, эгшгийн дараа ㄴ/ㄹ: 보다 → 본 · 보는 · 볼. ㄹ-ээр төгссөн үндэс ㄹ-ээ гээж эгшгээр төгссөн мэт аашилна: 살다 → 산 · 사는 · 살, 만들다 → 만든 · 만드는 · 만들.
| 읽은 책 | уншсан ном — өнгөрсөн |
| 읽는 책 | уншиж байгаа ном эсвэл уншдаг ном — монголд хоёр салдаг нь энд нэг хэлбэр |
| 읽을 책 | унших ном — ирээдүй буюу төлөвлөгөө |
| 읽던 책 | уншиж байсан ном — дундаа орхисон, эсвэл өмнө нь тогтмол уншдаг байсан |
| 살다 → 산 · 사는 · 살 | ㄹ унана — |
Хоёр дахь мөр хамгийн анхаарууштай. Монголоор уншдаг(дадал) ба уншиж байгаа(яг одоо) гэж хоёр салдгийг солонгос хэл -는 ганцаараа үүрнэ. 읽는 책 нь гартаа барьж байгаа ном ч, байнга уншдаг ном ч байж болно — утгыг өгүүлбэрийн бусад хэсэг шийднэ. Эсрэгээрээ -던 нь уншдаг байсан ба уншиж байсан хоёрыг хамарна.
Тэмдэг нэр ч төгсгөл авдаг — энэ нь жинхэнэ шинэ
Монголоор сайн ном, том байшин — тэмдэг нэр нь нэр үгийн өмнө дан зогсоно, юу ч залгахгүй. Солонгос хэлэнд тэмдэг нэр үйл үг шиг хувирдаг учир нэр үгийн өмнө заавал -(으)ㄴ авна. Одоо цагт зөвхөн энэ нэг хэлбэртэй — үйл үгэнд гурав байдаг газар тэмдэг нэрт ганц. -(으)ㄹ, -던 хоёрыг харин авдаг: 어려울 때, 좋을 거예요.
| 예쁘다 → 예쁜 사람 | хөөрхөн хүн |
| 좋다 → 좋은 책 | сайн ном |
| 크다 → 큰 집 | том байшин |
| 작다 → 작은 방 | жижиг өрөө |
Яг нэг төгсгөл үйл үгэнд өнгөрсөн, тэмдэг нэрт одоо цагийг заана. Үүнийг эргэцүүлж гаргаж болохгүй — үндэс нь аль ангид багтахыг толь бичгээс хамт цээжлэх л үлдэнэ.
| 먹은 빵 | идсэн талх — өнгөрсөн, 먹다 бол үйл үг |
| 좋은 빵 | сайн талх — одоо, 좋다 бол тэмдэг нэр |
있다 · 없다 дүрмээ зөрчинө
Эдгээр нь бусад бүх байрлалд тэмдэг нэр шиг аашилдаг мөртөө нэр үгийн өмнө -는 авна. 있다 юм уу 없다 багтсан бүх үг ижилхэн — 맛있다, 재미있다, 멋있다, 관심 있다.
| 맛있는 음식 | амттай хоол |
| 재미있는 영화 | сонирхолтой кино |
| 없는 사람 | байхгүй хүн |
| ✗ — 있다 нь 는, 예쁘다 нь ㄴ авна |
-는 것 — өгүүлбэрийг нэр үг болгох
Монголоор унших гэдэг өөрөө нэр үгийн үүрэг гүйцэтгэнэ: Солонгос хэл сурах сонирхолтой. Солонгосоор ийм шууд хэлбэр бас бий (-기: 먹기를 좋아해요), гэхдээ өдөр тутмын ярианы гол арга нь тодотголын хэлбэрийн ард 것 тавих явдал. Ярианд 것 нь 거 болж хумигдаад нөхцөлтэйгээ нийлдэг.
| 먹는 것을 좋아해요. | идэх дуртай |
| 먹는 거 좋아해요. | мөн тэр өгүүлбэр, ярианы хэлбэр |
| 한국어 배우는 게 재미있어요. | солонгос хэл сурах сонирхолтой — 것이 → 게 |
| 제가 원하는 건 이거예요. | миний хүсэж байгаа зүйл бол энэ — 것은 → 건 |
| ✗ — 것 унасан. Монгол хэлний зуршил энд шууд алдаа болно |
Урт тодотголыг унших
Тодотгол өгүүлбэр өөрийн эзэн биетэй байж болох тул өгүүлбэрийн эхэнд ачаа овоорно. Төөрвөл гүйлгээний төгсгөл дэх нэр үгийг ол, тэндээсээ ухарч унш. Монголтой ижил дараалалтай учир хурдан дасна.
| 어제 제가 만난 사장님 | өчигдөр миний уулзсан захирал |
| 회사에서 같이 일하는 동료 | компани дээр хамт ажилладаг хүн |
| 월급을 받을 날 | цалин авах өдөр |
Эхний жишээн дэх 제가 нь жижиг өгүүлбэрийн эзэн бие болохоос үндсэн өгүүлбэрийнх биш. Хоёр эзэн бие зэрэг гарч ирээд аль нь алийг захирахыг андуурах мөч яг энэ.
Цээжлэх тав
예쁘는 사람→ 예쁜 사람 — тэмдэг нэр ㄴ авна, 는 биш. 있다/없다 бүлэг л үл хамаарна맛있은 음식→ 맛있는 음식 — 있다 хэзээ ч ㄴ авахгүй제 어제 읽은 책→ 제가 어제 읽은 책 — монголын харьяалах энд шилждэггүй먹은 것을 좋아해요→ 먹는 것을 좋아해요 — дадал бол одоо цаг- уншсан ном гэхийг 읽는 책 гэвэл өнгөрсөн алга болно → 읽은 책
Энэ бол анхан ба дунд шатны хоорондох хана. Дүрмээр ойлгосон ч чихээр суулгах хүртэл гар дээр гарахгүй. Ямар ч ярианы материал 읽은 · 읽는 · 읽을 гурвыг хэдэн арваар нь дараалуулж өгнө — ялгааг суулгадаг нь яг тэр давталт.
Бүх гарын авлага
- Солонгос үсэг — таван дүрс, хоёр хөдөлгөөн, нэг үдэш
- Солонгос хэлний үгийн дараалал: танил хэлбэр, танил бус сүүл
- 은/는 ба 이/가 — хоёулаа эзнийг заана, гэхдээ сольж болохгүй
- 에 ба 에서, 을/를, (으)로 — эзний дараах нөхцөлүүд
- 먹다 -аас 먹어요 хүртэл — солонгос үйл үг хэрхэн хувирдаг вэ
- Солонгосын дүрэмгүй үйл үг — ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ
- -(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다, -아/어야 되다 — чадах, хүсэх, ёстой
- Ярианы түвшин: 반말, 해요체, 합쇼체
- -네요, -죠, -군요, -잖아요 — өгүүлбэрийг солонгос болгодог төгсгөлүүд
- -(으)ㄹ까요 ба -(으)ㄹ 것 같다 — асуух, санал болгох, тодорхой хэлэхгүй байх
- Хүндэтгэлийн хэлбэр: 시, 님, ба бүтнээрээ солигддог үгс
- Юм тоолох: 하나 яагаад 한 болдог вэ
- Өнгөрсөн, одоо, ирээдүй — ба таамаглалын 겠
- Өгүүлбэр холбох: 고, 서, 지만, 니까
- Солонгос хэл яагаад бичсэнээрээ сонсогддоггүй вэ
- Солонгосыг шэдоуинг хэрхэн үнэхээр хийх вэ