Trợ từ tiếng Hàn 에 và 에서, 을/를, (으)로: các trợ từ sau chủ ngữ

Hành động xảy ra ở đâu, tác động lên cái gì, ai nhận, và bằng cách nào — những họ trợ từ cần nắm sau khi đã xong 은/는 với 이/가.

에 và 에서 — cặp tốn nhiều công nhất

Tiếng Việt dùng một chữ ở cho cả ở nhà và học ở trường, nên câu tiếng Việt không mách bạn chọn trợ từ nào. Rắc rối hơn: 에서 còn gánh chữ từ (đến từ Seoul), và 에 gánh chữ đến. Ranh giới không nằm ở địa điểm — nó nằm ở việc địa điểm là bối cảnh của hoạt động hay là đích của nó. Thường thì điều đó trùng với “động từ có phải hành động không?”, nhưng không phải lúc nào cũng vậy.

Tóm lại: ở tách thành 에 (ở yên) và 에서 (làm gì ở đó); đến là 에; từ là 에서. 에 còn đánh dấu thời gian — 3시에 (lúc 3 giờ), 월요일에 (vào thứ hai). Nhưng 오늘 · 어제 · 지금 · 언제 không lấy 에: 오늘 만나요, không phải 오늘에 만나요. Trợ từ khác thì gắn được — 오늘은, 오늘도.

을/를 — và khi nào người Hàn bỏ nó

Tiếng Việt không đánh dấu tân ngữ: danh từ đứng sau động từ là tân ngữ, hết. Tiếng Hàn gắn 을 sau phụ âm cuối, 를 sau nguyên âm. Trong khẩu ngữ nó bị bỏ liên tục — vì thế bạn nghe thấy nó ít hơn nhiều so với đọc, và với người Việt dạng bỏ nghe tự nhiên đến mức dễ quên nó tồn tại.

Bỏ thì an toàn khi câu ngắn và nghĩa rõ. Hãy giữ nó khi trật tự từ thay đổi — tiếng Hàn cho phép xáo các mảnh, và trợ từ là thứ duy nhất cho người nghe biết danh từ nào là tân ngữ. Xem 은/는 với 이/가 để biết những động từ đòi 이/가 ở chỗ tiếng Việt vẫn đặt danh từ trần như tân ngữ.

(으)로 — hướng, phương tiện, chất liệu

Một trợ từ làm ba việc mà tiếng Việt chia cho về phía, bằng (phương tiện) và bằng (chất liệu). Người Việt được lợi hai phần ba: chữ bằng đã gộp sẵn hai việc sau, chỉ còn nghĩa hướng là phải học thêm. 으로 sau phụ âm cuối, 로 sau nguyên âm — và cũng sau ㄹ.

에게 · 한테 · 께 — đưa cho ai

Cả ba đều nghĩa là cho (một người). 한테 là dạng bạn nói, 에게 là dạng bạn viết, 께 là dạng kính ngữ. Tiếng Việt chỉ có một chữ cho và phân biệt kính trọng bằng động từ (đưa với biếu); tiếng Hàn đổi cả trợ từ lẫn động từ.

Dòng cuối là cái bẫy cho người Việt: bạn vẫn nói gửi cho trường, gửi cho công ty với cùng chữ cho, nhưng 한테/에게 dành cho người và động vật; 께 dành cho người bạn kính trọng. Nơi chốn và tổ chức lấy 에.

도 · 만 · 부터 · 까지

도 (cũng) thay thế 이/가 và 을/를 chứ không chồng lên chúng, và 만 (chỉ) thường cũng vậy — dù 만이 và 만을 đều tồn tại khi câu muốn nhấn mạnh sự loại trừ. Cả hai chồng thoải mái lên 에·에서. Tiếng Việt đặt cũng và chỉ trước động từ; tiếng Hàn dán chúng vào sau danh từ.

부터 và 까지 là từ và đến/cho tới. Bẫy nằm ở điểm xuất phát: tiếng Việt dùng một chữ từ cho mọi thứ, còn tiếng Hàn thì thời gian bắt đầu bằng 부터, nơi chốn bắt đầu bằng 에서.

Ranh giới cần giữ là di chuyển hay liệt kê, không phải thời gian hay nơi chốn. Khi bạn đi từ điểm này sang điểm khác, điểm xuất phát lấy 에서. Khi bạn chạy qua một dãy — ghế, trang, bài tập — 부터 là bình thường dù các mục nằm trong không gian.

Cách để nhớ được lâu

Trợ từ chỉ một âm tiết, không có trọng âm và thường bị nuốt — bạn sẽ không nhặt được chúng bằng cách đọc. Cách vào duy nhất là nghe cùng một danh từ với các trợ từ khác nhau cho đến khi cặp ấy nghe sai khi bị đổi chỗ: 집에 있어요 đặt cạnh 집에서 먹어요.

Các bộ câu bên dưới là câu nói thật, ngắn đến mức một trợ từ mang toàn bộ khác biệt. Đó đúng là loại tài liệu mà việc này cần.

Luyện phần này

• Học tiếng Hàn trong khi ngủ195

Danh sách từ vựng tiếng Hàn →