-(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다 — អាច ចង់ ត្រូវ និងហាម ក្នុងភាសាកូរ៉េ
បច្ច័យប្រាំដែលមកដល់ក្នុងពេលតែមួយ៖ អាចធ្វើ ចង់ធ្វើ ត្រូវធ្វើ ធ្វើក៏បាន និងហាមធ្វើ។ ក្នុងនោះមានគូមួយដែលពាក្យ បាន របស់ខ្មែររួមចូលគ្នា តែកូរ៉េបំបែកជាពីរ។
នៅទំព័រនេះ
សមត្ថភាព — -(으)ㄹ 수 있다 / 없다 និង 못
ភាសាខ្មែរដាក់ អាច នៅមុខកិរិយាសព្ទ ហើយដាក់ បាន នៅខាងក្រោយ៖ ខ្ញុំអាចទៅបាន។ ភាសាកូរ៉េប្រមូលការងារនេះទាំងអស់ទៅខាងចុងកិរិយាសព្ទ។ អ្វីដែលថ្មីមិនមែនជាគំនិត «អាច» ទេ គឺជាទីតាំង៖ គ្មានពាក្យដាច់ដោយឡែកនៅមុខទេ មានតែផ្នែកមួយភ្ជាប់ទៅនឹងដើមកិរិយាសព្ទ គឺអ្វីដែលនៅសល់ក្រោយពីដក 다 ចេញ។
ភ្ជាប់ -을 수 있다 ក្រោយដើមដែលបញ្ចប់ដោយព្យញ្ជនៈ និង -ㄹ 수 있다 ក្រោយដើមដែលបញ្ចប់ដោយស្រៈ។ ដើមដែលបញ្ចប់ដោយ ㄹ ក៏ចូលក្រុមទីពីរដែរ ព្រោះ ㄹ របស់វាធ្លាក់ចោល៖ 살다 → 살 수 있어요 មិនមែន 살을 수 있어요 ទេ។ ទម្រង់បដិសេធប្តូរ 있다 ជា 없다។
| 먹다 → 먹을 수 있어요. | ខ្ញុំអាចញ៉ាំបាន |
| 가다 → 갈 수 있어요. | ខ្ញុំអាចទៅបាន |
| 갈 수 없어요. | ខ្ញុំទៅមិនបានទេ |
| 못 가요. | ទៅមិនរួចទេ — ជាទម្រង់និយាយខ្លីប្រចាំថ្ងៃ |
못 និង -(으)ㄹ 수 없다 ត្រួតលើគ្នាច្រើន។ កុំខំរកច្បាប់ដែលបំបែកវាឲ្យដាច់ស្រឡះ។ ភាពខុសគ្នាដែលប្រើការបានគឺកម្រិតភាសា៖ 못 ខ្លី និងជាភាសានិយាយ ចំណែក -(으)ㄹ 수 없다 ស្តាប់ទៅដាច់ខាតជាង។ 못 ឈរនៅមុខកិរិយាសព្ទ មិនព័ទ្ធជុំវិញវាដូច មិន … ទេ ឡើយ។
ចំពោះកិរិយាសព្ទដែលបង្កើតដោយ 하다 ពាក្យ 못 ចូលទៅខាងក្នុង ដូច 안 ដែរ — ហើយចន្លោះមានន័យ។ ខ្មែរមិនដកឃ្លារវាងពាក្យនីមួយៗទេ ដូច្នេះនេះជាចំណុចដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន។
| 공부 못 해요. | រៀនមិនបានទេ — មានអ្វីមួយរារាំង |
| 공부 못해요. | រៀនមិនពូកែ — 못하다 សរសេរជាប់គ្នាជាកិរិយាសព្ទតែមួយ ដូច្នេះគ្មានចន្លោះនៅខាងក្នុងទេ |
ចង់ — -고 싶다 និងហេតុអ្វីមិនប្រើសម្រាប់អ្នកដទៃ
-고 싶다 ភ្ជាប់ទៅដើមកិរិយាសព្ទ។ គ្មានការផ្លាស់ស្រៈ គ្មានការប្រែរូប — វាជាបច្ច័យងាយស្រួលបំផុតក្នុងអត្ថបទនេះ។ ភាពខុសគ្នាទីមួយពីពាក្យ ចង់ គឺទីតាំង៖ ចង់ ឈរនៅមុខកិរិយាសព្ទ តែ -고 싶다 ឈរនៅក្រោយ។ ភាពខុសគ្នាទីពីរធំជាង។
| 가고 싶어요. | ខ្ញុំចង់ទៅ |
| 뭐 하고 싶어요? | តើអ្នកចង់ធ្វើអ្វី? — ប្រើបាន ព្រោះអ្នកសួរអ្នកដែលនៅមុខអ្នក |
| 동생이 가고 싶어해요. | ប្អូនខ្ញុំចង់ទៅ |
| ✗ — បំណងរបស់មនុស្សទីបីប្រើ -고 싶다 ត្រង់ៗមិនបានទេ |
ច្បាប់គឺ៖ ប្រើ -고 싶다 សម្រាប់ខ្លួនឯង និងសម្រាប់សំណួរដែលសួរអ្នកនៅមុខអ្នក។ ប្រើ -고 싶어하다 ពេលរៀបរាប់បំណងរបស់មនុស្សទីបី ក្នុងបច្ចុប្បន្នកាលធម្មតា។ ក្នុងការនិទានរឿងអតីតកាល 동생이 가고 싶었어요 ជាប្រយោគធម្មតាទេ។ កូរ៉េចាត់ទុកអារម្មណ៍ខាងក្នុងរបស់អ្នកដទៃថាជារបស់ដែលអ្នកសង្កេតឃើញ មិនមែនដឹងទេ។
នេះជាកន្លែងដែលអ្នកនិយាយខ្មែរខុសញឹកញាប់បំផុត ព្រោះខ្មែរនិយាយថា ប្អូនចង់ទៅ បានភ្លាមដោយមិនប្តូរអ្វីសោះ។ ចំណែក 싶어하다 ជាកិរិយាសព្ទ ដូច្នេះវាទទួលកាលតាមធម្មតា — 동생이 가고 싶어했어요។
អ្នកនឹងឮកម្មបទត្រូវបានសម្គាល់ទាំងពីរបែប — 물을 마시고 싶어요 និង 물이 마시고 싶어요 ប្រើទាំងពីរ។ គ្មានមួយណាខុសទេ។
ត្រូវ ធ្វើក៏បាន ហាម — និងគូដែលធ្វើឲ្យអ្នករៀនច្រឡំ
នេះជាកន្លែងដែលភាសាខ្មែរជួយអ្នក។ ខ្មែរបែងចែករួចហើយរវាង មិនត្រូវទៅទេ ដែលហាមឃាត់ និង មិនចាំបាច់ទៅទេ ដែលដោះលែង។ គំនិតទាំងពីរមិនថ្មីទេ។ អ្វីដែលថ្មីគឺទម្រង់កូរ៉េដែលដឹកវា ព្រោះទម្រង់ទាំងនោះមើលទៅស្រដៀងគ្នា។
ទម្រង់ពីរក្នុងចំណោមបីនេះសង់លើរូប 아/어 ដែលអ្នកធ្វើរួចហើយសម្រាប់ 아요/어요។ បើនិយាយ 먹어요 បាន ក៏និយាយ 먹어야 돼요 និង 먹어도 돼요 បានដែរ។ ចំណែកទម្រង់ទីបី -(으)면 안 되다 មិនឆ្លងកាត់រូប 아/어 ទេ — វាភ្ជាប់ទៅដើមកិរិយាសព្ទដោយផ្ទាល់៖ 가 + 면 안 돼요 និង 먹 + 으면 안 돼요។ កុំចាំថាទាំងបីអង្គុយលើរូបតែមួយ ព្រោះ 먹어면 안 돼요 ខុស។
| 가야 돼요. / 가야 해요. | ខ្ញុំត្រូវទៅ — 돼요 ក្នុងភាសានិយាយ ចំណែក 해요 ផ្លូវការជាងបន្តិច |
| 가도 돼요? | ខ្ញុំទៅបានទេ? |
| 가면 안 돼요. | មិនត្រូវទៅទេ |
| 안 가도 돼요. | មិនចាំបាច់ទៅទេ |
សូមមើលពីរជួរចុងក្រោយ។ ការហាមឃាត់ និងការដោះលែង មិនមែនជាបំរែបំរួលនៃគ្នាទេ។ អ្វីដែលកំណត់មិនមែនជាទីតាំងនៃការបដិសេធទេ គឺជាទម្រង់៖ -(으)면 안 되다 ហាមឃាត់ ចំណែក -아/어도 되다 ដោះលែង។ ក្នុងឧទាហរណ៍ពីរនេះ 안 ឈរខុសកន្លែងគ្នាមែន តែនោះជាលទ្ធផល មិនមែនជាច្បាប់ទេ។ សូមមើលជួរ 가지 않아야 돼요 ខាងក្រោម៖ ការបដិសេធនៅលើកិរិយាសព្ទដូច 안 가도 돼요 ដែរ តែទម្រង់ -아/어야 되다 ធ្វើឲ្យវាធ្លាក់ទៅខាងហាមឃាត់វិញ។
| 오늘은 일 안 해도 돼요. | ថ្ងៃនេះមិនចាំបាច់ធ្វើការទេ — ដោះលែង |
| 여기서 담배 피우면 안 돼요. | ទីនេះមិនត្រូវជក់បារីទេ — ហាមឃាត់ |
| 가지 않아야 돼요. | △ — ជាប្រយោគត្រឹមត្រូវ តែមានន័យថា មិនគួរទៅ។ វាធ្លាក់ទៅខាងហាមឃាត់ ជំនួស 안 가도 돼요 មិនបានទេ |
បញ្ជាហាម — -지 마세요
ភាសាខ្មែរប្រើពាក្យដាច់ដោយឡែក កុំ សម្រាប់ការហាម៖ កុំទៅ។ វាមិនមែនជាពាក្យ មិន ទេ។ ភាសាកូរ៉េធ្វើដូចគ្នា៖ បញ្ជាហាមមិនប្រើ 안 ក៏មិនប្រើ -지 않다 ដែរ។ វាប្រើ -지 마세요 ដែលអ្នកផ្គុំចេញពីទម្រង់ខាងលើមិនបានទេ។
| 가지 마세요. | កុំទៅ |
| 걱정하지 마세요. | កុំបារម្ភ |
| 가지 마. | កុំទៅ — ភាសាមិនផ្លូវការ 반말 និយាយនឹងមិត្តជិតស្និទ្ធ |
| 안 가세요. | △ — មិនមែនជាបញ្ជាទេ។ វាមានន័យថា លោកមិនទៅ និយាយដោយគួរសម |
ចាំថា កុំ ត្រូវនឹង -지 마 ហើយ 세요 គ្រាន់តែបន្ថែមភាពគួរសម។ អ្វីដែលនៅសល់គឺថាកូរ៉េភ្ជាប់ការហាមទៅនឹងកិរិយាសព្ទ ចំណែកខ្មែរដាក់វាដាច់ដោយឡែកនៅមុខ។
ស្នើសុំ — -아/어 주세요
មិនមែនជាកិរិយាសព្ទជំនួយដូចខាងលើទេ តែវាជារបស់ទីប្រាំមួយដែលអ្នកត្រូវការភ្លាមៗ។ ខ្មែរស្នើសុំដោយ សូម នៅមុខ ឬដោយក្របខ័ណ្ឌ ជួយ … ផង៖ ជួយរង់ចាំបន្តិចផង។ កូរ៉េខ្ចីកិរិយាសព្ទផ្តល់ប្រយោជន៍មកដាក់នៅចុងដូចគ្នា ត្រឹមតែវាជ្រើសយក 주다 ដែលមានន័យថា ឲ្យ។
| 도와주세요. | សូមជួយខ្ញុំផង |
| 잠깐 기다려 주세요. | សូមរង់ចាំបន្តិច |
| 물 주세요. | សូមទឹកផង — នាមទទេក៏ភ្ជាប់ 주세요 បានដែរ |
| 다시 말해 주시겠어요? | តើអាចនិយាយម្តងទៀតបានទេ? — ទន់ភ្លន់ជាង |
លំដាប់ — កាល និង -시- ដាក់នៅឯណា
ទាំងអស់នេះជាស៊ុមដែលព័ទ្ធកិរិយាសព្ទ ហើយកាលដាក់នៅខាងក្រៅ។ ចំពោះ -고 싶다 អតីតកាលសម្គាល់លើ 싶다 មិនដែលលើកិរិយាសព្ទដើមទេ។ ស៊ុមពីរទៀតទទួលកាលបានទាំងសងខាង ហើយអត្ថន័យប្តូរ — 가야 했어요 គឺខ្ញុំត្រូវទៅ ចំណែក 갔어야 했어요 គឺខ្ញុំគួរតែបានទៅ តែមិនបានទៅ។
| 가고 싶었어요. | ខ្ញុំចង់ទៅ — និយាយពីអតីតកាល |
| ✗ — អតីតកាលជារបស់ 싶다 មិនមែនរបស់កិរិយាសព្ទដើមទេ | |
| 갈 수 있었어요. | ខ្ញុំអាចទៅបាន — កាលកន្លងទៅ |
| 가야 했어요. | ខ្ញុំត្រូវទៅ — កាលកន្លងទៅ |
| 가실 수 있어요? | តើលោកអាចទៅបានទេ? — បច្ច័យគួរសម -시- ចូលខាងក្នុង គឺនៅលើកិរិយាសព្ទដើម |
នេះជាការដាក់ជាស្រទាប់ដដែលដែលពន្យល់ក្នុង របៀបផ្គុំកិរិយាសព្ទកូរ៉េ៖ ដើមកិរិយាសព្ទ រួច -시- រួចកាល រួចបច្ច័យចុងក្រោយ។ ស៊ុមទាំងនេះបន្ថែមស្រទាប់មួយទៀតត្រង់កន្លែងដែលបច្ច័យចុងក្រោយឈរ។
កំហុសប្រាំដែលគួរចងចាំ
- ការនិយាយ 먹을 수 있어요? ពេលចង់សុំច្បាប់ → 먹어도 돼요? — ទម្រង់ទីមួយសួរថាវាធ្វើទៅរួចឬទេ
갔고 싶어요→ 가고 싶었어요동생이 가고 싶어요→ 동생이 가고 싶어해요- 가지 않아야 돼요 ដើម្បីមានន័យថា មិនចាំបាច់ទៅ → 안 가도 돼요
안 공부해요 / 공부못해요→ 공부 안 해요 / 공부 못 해요 — ទាំង 안 ទាំង 못 ចូលខាងក្នុងកិរិយាសព្ទ 하다
សំណុំប្រយោគខាងក្រោមជាភាសានិយាយ ដែលជាកន្លែងពិតដែលបច្ច័យទាំងនេះរស់នៅ — 가도 돼요? និង 가야 돼요? ជាអ្វីដែលអ្នកឮញឹកញាប់ជាងអ្នកអានឃើញ។
ពេលណា 수 있다 មានន័យអនុញ្ញាតដែរ
សេចក្តីបញ្ជាក់ដោយស្មោះមួយ។ 수 있다 មិនត្រូវបានបិទដាច់ពីការអនុញ្ញាតទាំងស្រុងទេ។ នៅក្នុងហាង ឬនៅផ្ទះគេ ប្រយោគ 여기서 사진 찍을 수 있어요? ត្រូវបានឮថាជាការសួរថាគេអនុញ្ញាតឲ្យថតរូបឬទេ។ ត្រង់នោះ ធ្វើទៅរួចទេ និង អនុញ្ញាតទេ លាយចូលគ្នា ដូចពាក្យ បាន ក្នុងខ្មែរ។ ភាពខុសគ្នាដែលប្រើការបានគឺ៖ 어도 돼요 ធ្លាក់ចុះជាការអនុញ្ញាតជានិច្ច ចំណែក 수 있다 តែម្តងម្កាល។
មគ្គុទ្ទេសក៍ទាំងអស់
- អានហាន់គីល (한글)៖ រូបរាងប្រាំ ជំហានពីរ និងពេលរសៀលមួយ
- លំដាប់ពាក្យកូរ៉េ៖ កិរិយាសព្ទឈរនៅចុងប្រយោគជានិច្ច
- 은/는 ធៀបនឹង 이/가 — សញ្ញាសម្គាល់ដែលធ្វើឲ្យគ្រប់គ្នាជំពប់ដួល
- 에 ធៀបនឹង 에서 · 을/를 · (으)로 — សញ្ញាសម្គាល់ដែលមកក្រោយប្រធាន
- ពី 먹다 ទៅ 먹어요 — កិរិយាសព្ទកូរ៉េប្តូររូបយ៉ាងដូចម្តេច
- កិរិយាសព្ទមិនទៀងទាត់ភាសាកូរ៉េ — ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ
- 읽은 책 · 읽는 책 · 읽을 책 — ភាសាកូរ៉េដាក់ឃ្លាពណ៌នានៅមុខនាម
- កម្រិតភាសាកូរ៉េ៖ 반말, 해요체, 합쇼체
- -네요, -죠, -군요, -잖아요 — បច្ច័យដែលធ្វើឲ្យប្រយោគស្តាប់ទៅដូចកូរ៉េពិត
- -(으)ㄹ까요 និង -(으)ㄹ 것 같다 — សួរ ស្នើជួយ និងមិនប្រាកដ
- ពាក្យគោរពកូរ៉េ៖ 시, 님, និងពាក្យដែលប្ដូរទាំងមូល
- ពាក្យរាប់កូរ៉េ 개·명·권·잔 — ហេតុអ្វី 하나 ក្លាយជា 한
- អតីត បច្ចុប្បន្ន អនាគត — និង 겠 សម្រាប់អ្វីដែលអ្នកស្មាន
- ភ្ជាប់ប្រយោគ៖ 고, 서, 지만, 니까
- ហេតុអ្វីភាសាកូរ៉េមិនឮដូចអ្វីដែលគេសរសេរ
- របៀបធ្វើការនិយាយតាម (shadowing) ភាសាកូរ៉េឲ្យបានពិតប្រាកដ