-(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다, -아/어야 되다: कोरियालीमा सक्नु, मन लाग्नु र पर्नु
एउटै क्षणमा चाहिने पाँचवटा अन्त्य — सक्नु, मन लाग्नु, पर्नु, अनुमति र निषेध — अनि नेपाली बोल्नेलाई वर्षौँसम्म बिराउने एउटा भेद: अर्को मान्छेको इच्छा।
यस पृष्ठमा
सक्नु र -(으)ㄹ 수 있다 — ठाउँ उही, रूप नयाँ
नेपालीमा क्षमता जनाउने सक्नु मुख्य क्रियापछि आउँछ: जान सक्छु। कोरियालीमा पनि ठ्याक्कै त्यही ठाउँमा आउँछ — पहिले क्रिया, अनि 수 있다। यो क्रम तपाईंले नयाँ सिक्नुपर्दैन। सिक्नुपर्ने कुरा रूप हो: व्यञ्जनपछि -을 수 있다, स्वरपछि -ㄹ 수 있다 — र ㄹ मा टुङ्गिने धातुले त्यो ㄹ खसाल्छ: 살다 → 살 수 있어요, कहिल्यै 살을 수 있어요 होइन। नकारमा 있다 को साटो 없다 आउँछ।
| 먹다 → 먹을 수 있어요. | म खान सक्छु |
| 가다 → 갈 수 있어요. | म जान सक्छु |
| 갈 수 없어요. | म जान सक्दिनँ |
| 못 가요. | जान सक्दिनँ — दिनहुँको बोलीको छोटो रूप |
못 र -(으)ㄹ 수 없다 धेरै हदसम्म उही ठाउँ ओगट्छन्; तिनलाई सफासँग छुट्याउने नियम नखोज्नुहोस्। काम लाग्ने भेद तह हो: 못 छोटो र बोलीको हो, -(으)ㄹ 수 없다 अलि निर्णयात्मक सुनिन्छ — सम्भव नै छैन भन्ने नजिक।
하다 क्रियामा 못 भित्र पस्छ, ठ्याक्कै 안 जस्तै — र यहाँ खाली ठाउँले अर्थ बोक्छ।
| 공부 못 해요. | पढ्न सक्दिनँ — केही कुराले रोकेको छ |
| 공부 못해요. | पढाइमा कमजोर छु — 못하다 एउटै क्रिया भएकाले बीचमा खाली ठाउँ राखिँदैन |
मन लाग्नु र -고 싶다 — अर्काको इच्छा भन्दा रूप फेरिन्छ
धातुमा -고 싶다 जोड्नुहोस्। स्वर मिलान छैन, कुनै फेरबदल छैन — यो लेखको सबैभन्दा सजिलो अन्त्य यही हो। नेपालीमा यसका दुई साथी छन्: मलाई जान मन लाग्छ र म जान चाहन्छु। पहिलोमा इच्छा गर्ने मान्छे -लाई ले टिपिन्छ; कोरियालीमा त्यस्तो हुँदैन — त्यो मान्छे साधारण कर्ता नै रहन्छ।
| 가고 싶어요. | मलाई जान मन लाग्छ |
| 뭐 하고 싶어요? | के गर्न मन लाग्छ? — ठीक छ, तपाईं अगाडिकै मान्छेलाई सोध्दै हुनुहुन्छ |
| 동생이 가고 싶어해요. | मेरो भाइलाई जान मन लाग्छ |
| ✗ — नेपालीमा भाइलाई जान मन लाग्छ भन्न मिल्छ, कोरियालीमा साधारण वर्तमानमा यो रूप मिल्दैन |
नियम यो हो: आफ्नो कुरा गर्दा र अगाडि उभिएको मान्छेलाई सोध्दा -고 싶다; तेस्रो व्यक्तिको इच्छा साधारण वर्तमानमा सुनाउँदा -고 싶어하다। बितेको कुरा सुनाउँदा 동생이 가고 싶었어요 पूरै सामान्य हो। कोरियालीले अर्काको मनलाई देखेर भनिने कुरा मान्छ, आफूलाई थाहा भएको कुरा होइन। नेपालीमा यो बन्देज छैन, त्यसैले यहाँ तपाईंको भाषाले मद्दत गर्दैन — बरु अल्मल्याउँछ।
कर्मलाई दुवै किसिमले टाँसिएको सुन्नुहुनेछ — 물을 마시고 싶어요 र 물이 마시고 싶어요 दुवै चल्छन्। कुनै पनि गल्ती होइन।
पर्नु, हुन्छ, हुँदैन — नेपालीले पहिले नै छुट्याइसकेको भेद
यी सबै 아/어 रूपमाथि बन्छन्, जुन तपाईंले 아요/어요 का लागि बनाइसक्नुभएको छ; 먹어요 भन्न सक्नुभयो भने 먹어야 돼요 पनि भन्न सक्नुहुन्छ। जोड्ने तरिका नेपालीसँग मिल्छ: -아/어도 되다 ले ...ए पनि हुन्छ लाई पछ्याउँछ, -(으)면 안 되다 ले ...भने हुँदैन लाई। तर एउटा ठाउँमा बाटो छुट्टिन्छ: नेपालीमा भने अघिको क्रिया भूतकालको आकार लिन्छ (गयो भने), कोरियालीमा 면 सीधै धातुमा टाँसिन्छ — साधारण सर्तमा 가면, 갔으면 होइन (갔으면 त इच्छा वा नभएको कुरा जनाउने अर्कै प्रयोग हो)।
| 가야 돼요. / 가야 해요. | मैले जानुपर्छ — बोलीमा 돼요, 해요 अलि औपचारिक |
| 가도 돼요? | गए पनि हुन्छ? — अनुमति |
| 가면 안 돼요. | गयो भने हुँदैन, अर्थात् जानुहुँदैन |
| 안 가도 돼요. | नगए पनि हुन्छ — जानुपर्दैन |
पछिल्ला दुई हेर्नुहोस्। निषेध र आवश्यकताको अभाव कोरियालीमा एउटै कुराका दुई रूप होइनन् — 가면 안 돼요 ले रोक्छ, 안 가도 돼요 ले छुट दिन्छ। नेपालीले यी दुईलाई फरक क्रियाले (हुँदैन र पर्दैन) पहिले नै छुट्याएको छ, त्यसैले भेद आफैँमा नौलो लाग्दैन। पासो अर्कै छ: 가지 않아야 돼요 बनाउने बानी। त्यो साँच्चिकै कोरियाली वाक्य हो, तर अर्थ नजानु राम्रो हो — रोक्ने पट्टि पर्छ, छुट दिने पट्टि होइन।
अझ एउटा, किनभने यो त्यही परिवारको हो: निषेधात्मक आदेश ले न 안 लिन्छ, न -지 않다। त्यसले -지 마세요 लिन्छ। माथिका रूपबाट यो बन्दै बन्दैन — 안 가세요 को अर्थ तपाईं जानुहुन्न हो, अदबसाथ भनिएको, नजानुहोस् होइन। नेपालीमा निषेधात्मक आदेशमा न- क्रियाको अगाडि टाँसिन्छ (नजानुहोस्), तर सामान्य निषेध पछाडि नै आउँछ (जाँदिनँ); कोरियालीमा उल्टो — आदेशको टुक्रा क्रियापछि आउँछ (가지 마세요), सामान्य निषेधको 안 भने क्रियाअगाडि (안 가요)।
| 가지 마세요. | नजानुहोस् |
| 걱정하지 마세요. | चिन्ता नगर्नुहोस् |
| 가지 마. | नजा — 반말 |
| 가면 안 돼요. / 가지 마세요. | पहिलोले नियम सुनाउँछ, दोस्रोले आदेश दिन्छ |
केही माग्दा — -아/어 주세요, नेपालीको गरिदिनु जस्तै
यो सहायक अन्त्य होइन, तर यहीँ पर्छ: माथिका पाँचवटा भन्न सकेपछि तुरुन्तै चाहिने छैटौँ कुरा यही हो। नेपालीमा अर्काका लागि गरिएको काम गरिदिनु ले जनाउँछ — पर्खिदिनुहोस्, लेखिदिनुहोस्। कोरियालीको 주다 ले त्यही काम गर्छ र त्यही ठाउँमा बस्छ।
| 도와주세요. | सहयोग गरिदिनुहोस् |
| 잠깐 기다려 주세요. | एकछिन पर्खिदिनुहोस् |
| 물 주세요. | पानी दिनुहोस् — नाम मात्र भए पनि 주세요 आफैँ चल्छ |
| 다시 말해 주시겠어요? | फेरि एकपटक भनिदिनुहुन्छ कि? — नरम, बढी आदरार्थी |
कहाँ बस्छन् — काल बाहिर, आदर भित्र
यी सबै क्रियालाई बेर्ने खाका हुन्, र काल बाहिरपट्टि जान्छ। -고 싶다 मा भूत 싶다 मा टाँसिन्छ, मुख्य क्रियामा कहिल्यै होइन। नेपालीमा पनि त्यस्तै छ — मलाई जान मन लाग्यो मा काल लाग्नु मा छ, जान मा होइन। अरू दुई खाकाले दुवैतिर काल लिन दिन्छन्, र त्यो छनोटले अर्थ फेर्छ: 가야 했어요 (मैले जानुपर्यो) र 갔어야 했어요 (जानुपर्ने थियो, गइनँ)।
| 가고 싶었어요. | मलाई जान मन लागेको थियो |
| ✗ — भूत 싶다 मा पर्छ | |
| 갈 수 있었어요. | म जान सकेँ |
| 가야 했어요. | मैले जानुपर्यो |
| 가실 수 있어요? | तपाईं जान सक्नुहुन्छ? — आदरको -시- भित्र, मुख्य क्रियामा बस्छ |
यो कोरियाली क्रिया कसरी बन्छ मा भनिएकै तह हो: धातु, अनि आदर, अनि काल, अनि अन्त्य। यी खाकाले अन्त्य आउने ठाउँमा एउटा तह मात्र थप्छन्।
याद गर्न लायक पाँच गल्ती
먹을 수 있어요?लाई खान पाइन्छ? को अर्थमा → 먹어도 돼요? — पहिलोले सम्भव छ कि भनी सोध्छ갔고 싶어요→ 가고 싶었어요동생이 가고 싶어요→ 동생이 가고 싶어해요가지 않아야 돼요लाई जानुपर्दैन को अर्थमा → 안 가도 돼요안 공부해요 / 공부못해요→ 공부 안 해요 / 공부 못 해요 — 안 र 못 दुवै 하다 क्रियाभित्र पस्छन्
यी अन्त्य साँच्चै बाँच्ने ठाउँ बोली हो — 가도 돼요? र 가야 돼요? तपाईंले पढ्नुभन्दा धेरै सुन्नुहुनेछ।
수 있다 ले साँच्चै अनुमति जनाउने एक अपवाद
एउटा इमानदार थप कुरा। 수 있다 अनुमतिबाट पूरै छुट्टिएको होइन। पसलमा वा कसैको घरमा 여기서 사진 찍을 수 있어요? ले फोटो खिच्न पाइन्छ कि भन्ने अर्थमा सुनिन्छ — त्यो ठाउँमा सम्भव छ? र पाइन्छ? एकआपसमा मिसिन्छन्। 어도 돼요 सधैँ अनुमति नै बुझाउँछ; 수 있다 कहिलेकाहीँ मात्र। अनुमान गर्नै नपर्ने त्यही रोज्नुहोस्।
सबै गाइड
- हाङ्गुल (한글) पढ्ने तरिका: ५ आकार, २ चाल, एक दिउँसो
- कोरियाली वाक्य क्रम: क्रिया सधैँ अन्त्यमा — नेपालीसँग कहाँ मिल्छ, कहाँ फुट्छ
- कोरियाली विभक्ति 은/는 र 이/가: सबैलाई अल्झाउने जोडी
- कोरियाली विभक्ति 에 र 에서, 을/를, (으)로: कर्तापछि आउने विभक्तिहरू
- कोरियाली क्रिया रूपान्तरण: 먹다 बाट 먹어요 सम्म — 아요/어요 को नियम
- कोरियाली अनियमित क्रिया: ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ — छ ढाँचा
- कोरियाली नामअघिको उपवाक्य 읽은 책, 읽는 책, 읽을 책: पढेको र पढ्ने कहाँ पुग्दैन
- कोरियाली आदर तह: 반말, 해요체, 합쇼체 — तपाईं/तिमी को छनोट क्रियाको अन्त्यमा
- कोरियाली वाक्यान्त्य -네요, -죠, -군요, -잖아요 — वाक्यलाई कोरियाली सुनाउने तह
- कोरियाली -(으)ㄹ까요 र -(으)ㄹ 것 같다 — सोध्ने, प्रस्ताव गर्ने र नठोकी भन्ने
- कोरियाली आदर: -시-, -님, र सिङ्गै फेरिने शब्दहरू
- कोरियाली गन्तीशब्द 한 개, 두 명, 세 권: 하나 किन 한 हुन्छ
- कोरियाली काल: भूत, वर्तमान, भविष्य — र अनुमानको 겠
- कोरियाली जोडक 고, 서, 지만, 니까: वाक्य जोड्ने अन्त्यहरू
- कोरियाली उच्चारण नियम: लेखेजस्तो किन सुनिँदैन
- कोरियाली स्याडोइङ: सुन्ने अभ्यास साँच्चै कसरी गर्ने