कोरियाली विभक्ति 은/는 र 이/가: सबैलाई अल्झाउने जोडी
दुवैले कर्ता जनाउँछन् तर साटासाट मिल्दैन। नेपालीमा विभक्ति त छ — तर -ले र 이/가 उस्तै होइनन्, र 은/는 को काम गर्ने अनिवार्य चिह्न नेपालीमा छैन।
यस पृष्ठमा
- छोटो जवाफ — र नेपालीमा नभएको एउटा कुरा
- पहिलो जाल: -ले र 이/가 उस्तै होइनन्
- नयाँ कुरा 이/가, चिनिसकेको कुरा 은/는
- क्रियाले विभक्ति तोक्छ — तपाईंको नेपाली वाक्यले होइन
- 은/는 ले नबोलिकनै तुलना बोकाउँछ
- प्रश्नवाचक शब्द कर्ता भए 이/가 — जवाफले पनि त्यही राख्छ
- 은/는 कर्ता-चिह्न नै नहुने ठाउँ
- नेपाली बोल्नेले गर्ने छवटा गल्ती
- बानी कसरी बसाल्ने
छोटो जवाफ — र नेपालीमा नभएको एउटा कुरा
नेपालीमा विभक्ति छ — -ले, -लाई, -मा, -बाट, -को, -सँग। नामपछि टुक्रा जोडेर भूमिका देखाउने विचार तपाईंलाई नयाँ होइन। अल्झाउने कुरा अर्कै छ: कोरियालीमा एउटै कर्ताका लागि दुई फरक चिह्न छन्, र तीमध्ये एउटाको काम गर्ने अनिवार्य विभक्ति नेपालीमा छैन।
이/가 ले कर्तालाई औँल्याउँछ — यही हो। 은/는 ले कर्तालाई उठाएर छुट्टै राख्छ — यसको कुरा गर्दा…, र प्रायः पछाडि नबोलिएको तुलना लुकेको हुन्छ। नेपालीमा यसको सबैभन्दा नजिकको सहारा चाहिँ हो। 은 कि 는, 이 कि 가 भन्ने छनोट भने पूरै ध्वनिको कुरा हो: व्यञ्जनपछि 은 र 이, स्वरपछि 는 र 가। हान्गुलमा अन्तिम व्यञ्जन (받침) अक्षरभित्रै देखिने भएकाले यो भाग यान्त्रिक छ र एक हप्तामै आफैँ हुन्छ।
| 책이 있어요 | किताब छ। — किताबतिर औँल्याउँदै |
| 책은 있어요 | किताब चाहिँ छ। — …कलम छैन कि |
| 제가 했어요 | मैले गरेँ। — अरू कसैले होइन |
| 저는 했어요 | मैले चाहिँ गरेँ। — तपाईंले नि? |
चाहिँ राम्रो सहारा हो तर बराबर होइन। नेपालीमा त्यो ऐच्छिक छ र हालेपछि तुलना बलियो सुनिन्छ; कोरियालीमा 은/는 धेरै ठाउँमा तुलनाबिनै आउँछ — 저는 네팔 사람이에요 मा कुनै विरोध छैन। त्यसैले 'जहाँ चाहिँ हाल्न मिल्छ, त्यहाँ प्रायः 은/는' भन्ने सूत्र काम लाग्छ, तर उल्टो दिशामा नमिल्न सक्छ।
पहिलो जाल: -ले र 이/가 उस्तै होइनन्
नेपालीमा कर्तामा -ले लाग्ने कि नलाग्ने भन्ने कुरा क्रिया सकर्मक हो कि होइन र काल कुन हो भन्नेमा भर पर्छ। सकर्मक क्रियाको भूत/पूर्ण कालमा -ले अनिवार्य छ (मैले चिठी लेखेँ), वर्तमान–भविष्यमा ऐच्छिक हुन्छ, र अकर्मकमा कर्ता प्रायः नाङ्गै रहन्छ (म गएँ)। कोरियालीको 이/가 ले यीमध्ये केही पनि हेर्दैन: सकर्मक होस् वा अकर्मक, भूत होस् वा वर्तमान, कर्ताले 이/가 नै लिन्छ।
| 제가 갔어요. | म गएँ। — अकर्मक क्रिया, नेपालीमा कर्ता नाङ्गो |
| 제가 편지를 썼어요. | मैले चिठी लेखेँ। — सकर्मक भूतकाल, नेपालीमा -ले अनिवार्य; कोरियालीमा भने उही 가 |
| 비가 와요. | पानी पर्दै छ। — नेपालीमा विभक्ति छैन, कोरियालीमा 가 चाहिन्छ |
| 사장님이 서류를 보셨어요. | मालिकले कागजपत्र हेर्नुभयो। — नेपालीमा -ले; कोरियालीमा 이 (उच्च आदरमा 께서) |
| ✗ — -ले को अर्को काम (साधन) मात्र (으)로 बन्छ; कर्तामा कहिल्यै होइन |
यसरी नेपालीको एउटै -ले कोरियालीमा दुई ठाउँ पुग्छ — कर्ता भए 이/가 वा 은/는, साधन भए (으)로 (चम्चाले खाएँ → 숟가락으로 먹었어요)। साधनको कुरा अर्को पाठ मा छ।
नयाँ कुरा 이/가, चिनिसकेको कुरा 은/는
यो सबैभन्दा भरपर्दो जाँच हो, र यसैले देखाउँछ किन एउटै नामले छोटो कथाभित्रै विभक्ति फेर्छ।
| 옛날에 할머니가 살았어요. | उहिले एउटा बूढी आमै बस्थिन्। — पहिलो पटक नाम लिइयो, सुन्नेलाई नयाँ |
| 그 할머니는 아주 친절했어요. | ती बूढी आमै साह्रै दयालु थिइन्। — अब सुन्नेले उनलाई चिनिसके |
अङ्ग्रेजीले यो काम a र the ले गर्छ; नेपालीमा एउटा र त्यो/ती ले सघाउँछन्, तर ती अनिवार्य होइनन्। कोरियालीमा 그 जस्ता शब्द त छन्, तर नयाँ र चिनिएको छुट्याउने अनिवार्य साधन छैन — त्यसैले भार विभक्तिमाथि आउँछ। कोरियालीले एउटा र त्यो कहाँ लुकाएको छ भनेर कहिल्यै सोच्नुभएको छ भने — यहीँ।
क्रियाले विभक्ति तोक्छ — तपाईंको नेपाली वाक्यले होइन
은/는 र 이/가 को अन्योल प्रायः विषय र जोडको कुरा हो। यो खण्ड अर्कै समस्या हो: केही कोरियाली क्रियाले निश्चित विभक्ति नै खोज्छन्, र त्यो तपाईंको नेपाली वाक्यले सुझाएको भन्दा फरक हुन्छ।
| 친구를 만나요. | साथीलाई भेट्छु। — नेपालीको -लाई देखेर 에게 नलेख्नुहोस् |
| 버스를 타요. | बसमा चढ्छु। — नेपालीको -मा देखेर |
| 의사가 됐어요. | डाक्टर बनेँ। — 되다 ले 가 लिन्छ, 를 होइन |
| 한국어를 잘해요. | कोरियाली राम्ररी बोल्छु। — 잘하다 क्रिया हो, त्यसैले 를 |
| 저는 학생이 아니에요. | म विद्यार्थी होइन। — 아니다 ले 이/가 खोज्छ |
एउटा जोडी छिट्टै छुट्याउनुहोस्। 좋다 विशेषण हो ('राम्रो छ / मन पर्ने खालको छ') र 이/가 लिन्छ; 좋아하다 क्रिया हो ('मन पराउँछ') र 을/를 लिन्छ। यहाँ नेपालीले सघाउँछ: मलाई कफी मन पर्छ मा पनि व्याकरणको कर्ता कफी हो, म होइन — 커피가 좋아요 जस्तै। तर अनुभव गर्नेको चिह्न फुट्छ: नेपालीको मलाई यहाँ 저에게 होइन, 저는 हुन्छ।
| 저는 커피가 좋아요. | मलाई कफी मन पर्छ। — कफी नै कर्ता, त्यसैले 가 |
| 저는 김치를 좋아해요. | म किमची मन पराउँछु। — 좋아하다 सकर्मक हो, त्यसैले 를 |
यी कुरा कुनै नियमबाट निकाल्न मिल्दैन। क्रिया र त्यसको विभक्ति सँगै एउटै टुक्रा बनाएर सिक्नुहोस् — 친구를 만나다, 버스를 타다, 의사가 되다। विभक्तिलाई क्रियाकै अंश ठान्नुहोस्, पछि छान्ने कुरा होइन।
은/는 ले नबोलिकनै तुलना बोकाउँछ
दोस्रो कुराको नाम नलिए पनि 은/는 ले सुन्नेलाई 'अर्को पनि आउँदै छ' भन्ने अनुभूति दिन्छ — नेपालीको चाहिँ कै अनुभूति। त्यसैले देख्दा सोझो लाग्ने वाक्य पनि अनौठो सुनिन सक्छ।
| 김치는 좋아해요. | किमची चाहिँ मन पराउँछु… — अरू कुरा चाहिँ पर्दैन कि? |
| 김치를 좋아해요. | किमची मन पराउँछु। — सपाट वाक्य, कुनै लुकेको अर्थ छैन |
कुनै कोरियालीले तपाईंको प्रशंसा सुनेर अलि मुस्कुराएका छन् भने कारण यही हुन सक्छ। 한국어는 잘하시네요 ले कोरियाली चाहिँ राम्रो बोल्नुहुन्छ भन्ने सुनाउँछ — अरू कुरा चाहिँ…। कामको ठाउँमा कसैको तारिफ गर्दा 은/는 भन्दा विभक्ति छोडेको सोझो वाक्य (한국어 잘하시네요) सुरक्षित हुन्छ।
प्रश्नवाचक शब्द कर्ता भए 이/가 — जवाफले पनि त्यही राख्छ
प्रश्नवाचक शब्द कर्ता हुँदा 이/가 लिन्छ (누가 왔어요? · 뭐가 좋아요? · 어디가 아파요?), किनभने प्रश्नको जोड नै त्यो अज्ञात कर्तामा छ; जवाफले त्यही अज्ञात कुरा दिने भएकाले 이/가 नै राख्छ। अन्य ठाउँमा प्रश्नवाचक शब्दले अर्कै विभक्ति लिन्छ वा केही लिँदैन — 어디 가요?, 어디에서 만나요?, 뭐 먹었어요?
| 누가 왔어요? | को आयो? |
| 동생이 왔어요. | भाइ आयो। |
| 동생은 왔어요. | भाइ चाहिँ आयो। — यसले अर्कै प्रश्नको जवाफ दिन्छ |
नेपालीमा यही ठाउँमा को र कसले फेरिन्छ — को आयो? तर कसले खायो?। कोरियालीमा त्यो फेरबदल छैन: दुवैमा 누가। सानो कुरा हो, तर बोल्दा दिनहुँ आउँछ।
은/는 कर्ता-चिह्न नै नहुने ठाउँ
은/는 विषयमा लाग्छ, र विषय कर्ता नै हुनुपर्दैन — समय, ठाउँ वा कर्ममा पनि बस्न सक्छ। 이/가 ले यो गर्न सक्दैन। नेपालीको चाहिँ पनि जहाँ पनि जोडिने भएकाले यो खण्ड तपाईंलाई सहज लाग्नेछ।
| 오늘은 바빠요. | आज चाहिँ व्यस्त छु। — अरू दिनको कुरा फरक होला |
| 여기는 처음이에요. | यो ठाउँ चाहिँ पहिलो पटक हो। |
| 그건 저는 몰라요. | त्यो चाहिँ मलाई थाहा छैन। — अरू कसैलाई थाहा होला |
नेपाली बोल्नेले गर्ने छवटा गल्ती
- सबैतिर 은/는 हाल्नु। किताबले पहिले यही सिकाउने भएकाले सुरक्षित लाग्छ। नतिजा — नबोलिएका कुरासँग तुलना गरिरहेजस्तो सुनिन्छ।
- परिचय दिँदा 이/가 प्रयोग गर्नु। 제가 마이클이에요 ले (तपाईंले सोध्नुभएको) माइकल म हुँ भन्छ। सोझो परिचयमा 저는 चाहिन्छ।
- लेख्दा विभक्ति छोड्नु। बोलीमा बारम्बार हराउँछ; लेख्य कोरियालीमा हराउँदैन। आवेदन र औपचारिक सन्देशमा राख्नुहोस्।
- व्यञ्जन/स्वरले मात्र छान्नु। त्यसले 은 कि 는 भन्ने टुङ्ग्याउँछ, 은/는 कि 이/가 भन्ने होइन। यी दुई फरक निर्णय हुन्।
- नेपालीको मलाई देखेर 저에게 लेख्नु। 저는 커피가 좋아요 मा 커피 ले 가 लिन्छ — यति त नेपाली मलाई कफी मन पर्छ सँग मिल्छ; तर अनुभव गर्ने चाहिँ 저는 हुन्छ; 저에게 커피가 좋아요 भन्दा 'कफी मलाई हितकर छ' भन्ने अर्कै अर्थ लाग्छ।
- नेपाली विभक्ति देखेर अनुमान गर्नु। बसमा चढ्छु कोरियालीमा 버스를 타요 हो, डाक्टर बनेँ 의사가 됐어요 — 의사를 कहिल्यै होइन। क्रियाले तोक्छ।
बानी कसरी बसाल्ने
नियमले जाँच पास गराउँछ; छनोट आफैँ हुने बनाउने कुरा भने अर्थसहित सयौँ पटक सुन्नु हो। विभक्तिमा जोड पर्दैन र छिटो बोल्दा हराउँछ — सँगै बोल्दा मुखले निकाल्नै पर्छ।
एउटा विभक्ति फेरिँदा अर्थ फेरिने छोटा जोडी अभ्यास गर्नुहोस्, दुवै रूप ठूलो स्वरमा। 은/는 र 이/가 ले सोच्न नलगाएपछि अर्को चार परिवार — 을/를, 에 र 에서, (으)로 अनि 도/만/부터/까지 — पालो पर्खिरहेका छन्।
सबै गाइड
- हाङ्गुल (한글) पढ्ने तरिका: ५ आकार, २ चाल, एक दिउँसो
- कोरियाली वाक्य क्रम: क्रिया सधैँ अन्त्यमा — नेपालीसँग कहाँ मिल्छ, कहाँ फुट्छ
- कोरियाली विभक्ति 에 र 에서, 을/를, (으)로: कर्तापछि आउने विभक्तिहरू
- कोरियाली क्रिया रूपान्तरण: 먹다 बाट 먹어요 सम्म — 아요/어요 को नियम
- कोरियाली अनियमित क्रिया: ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ — छ ढाँचा
- कोरियाली नामअघिको उपवाक्य 읽은 책, 읽는 책, 읽을 책: पढेको र पढ्ने कहाँ पुग्दैन
- -(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다, -아/어야 되다: कोरियालीमा सक्नु, मन लाग्नु र पर्नु
- कोरियाली आदर तह: 반말, 해요체, 합쇼체 — तपाईं/तिमी को छनोट क्रियाको अन्त्यमा
- कोरियाली वाक्यान्त्य -네요, -죠, -군요, -잖아요 — वाक्यलाई कोरियाली सुनाउने तह
- कोरियाली -(으)ㄹ까요 र -(으)ㄹ 것 같다 — सोध्ने, प्रस्ताव गर्ने र नठोकी भन्ने
- कोरियाली आदर: -시-, -님, र सिङ्गै फेरिने शब्दहरू
- कोरियाली गन्तीशब्द 한 개, 두 명, 세 권: 하나 किन 한 हुन्छ
- कोरियाली काल: भूत, वर्तमान, भविष्य — र अनुमानको 겠
- कोरियाली जोडक 고, 서, 지만, 니까: वाक्य जोड्ने अन्त्यहरू
- कोरियाली उच्चारण नियम: लेखेजस्तो किन सुनिँदैन
- कोरियाली स्याडोइङ: सुन्ने अभ्यास साँच्चै कसरी गर्ने