कोरियाली आदर तह: 반말, 해요체, 합쇼체 — तपाईं/तिमी को छनोट क्रियाको अन्त्यमा

नेपालीमा आदर कर्ताअनुसार क्रियामा देखिन्छ; कोरियालीमा सुन्ने मान्छेअनुसार हरेक क्रियाको अन्त्य फेरिन्छ — कुन अन्त्य रोज्ने, यहाँ छ।

तटस्थ विकल्प छैन — तर यो भावना तपाईंलाई नौलो होइन

नेपालीमा जानु लाई तटस्थ राख्ने बाटो छैन: तँ जान्छस्, तिमी जान्छौ, तपाईं जानुहुन्छ। कोरियालीमा पनि क्रिया तटस्थ रहँदैन, र गलत रोज्नु व्याकरणको भूल होइन — व्यवहारको भूल हो। धेरै सिकारुलाई यो विषय गह्रौँ लाग्छ; तपाईंलाई आधा बाटो पहिले नै आउँछ।

पाठशालाको व्याकरणले छ तह गन्छ — चार औपचारिक, दुई अनौपचारिक। व्यवहारमा तपाईंलाई तीन चाहिन्छ।

साँचो फरक — नेपालीमा कर्ता, कोरियालीमा सुन्ने मान्छे

यो लेखको मुख्य कुरा यही हो। नेपालीमा क्रियाको आदर कर्ता अनुसार फेरिन्छ। त्यसैले म जान्छु साहुजीलाई भन्दा पनि, साथीलाई भन्दा पनि उही रहन्छ — कर्ता म हुँ, र म आफूलाई उचाल्दिनँ। कोरियालीमा त्यही वाक्य सुन्ने मान्छे अनुसार तीन आकार लिन्छ।

नेपालीमा यी तीनवटै म जान्छु हुन्। फरक तपाईंले त्यो मान्छेलाई तपाईं भन्नुहुन्छ कि तिमी भन्नुहुन्छ भन्नेमा देखिन्छ — क्रियामा होइन, सम्बोधनमा। कोरियालीले त्यही छनोटलाई क्रियाकै अन्त्यमा सारिदिन्छ।

कोरियालीमा कर्ताको आदर पनि छ र त्यो -시- ले जनाउँछ — नेपालीको -नुहुन्छ कै काम। दुई कुरा छुट्टै चल्छन्, र यही ठाउँमा नेपाली बोल्नेहरू चिप्लिन्छन्।

नेपालीमा यी दुवै साहुजी आउनुहुन्छ हुन्। कर्ताको तहले क्रिया तान्छ, र सुन्ने मान्छे को हो भन्नेले क्रियालाई छुँदैन। कोरियालीमा दुइटा फरक खोपी छन्, र दुवै एकैचोटि भरिन्छन्। आदरको आधा भाग आदर: -시-, -님 मा छ।

해요체 मै तपाईं बस्नुहुन्छ

दिनहुँको कुराकानीको लगभग नब्बे प्रतिशत यहीँ हुन्छ। पसल, ट्याक्सी, मिल्ने सहकर्मी, आफ्नै उमेरका अपरिचित। यो आदरार्थी छ तर अररो छैन, र यसलाई थप शब्द चाहिँदैन — अन्त्यले नै सबै काम गर्छ।

तीनवटै 요 मा टुङ्गिएका छन्। त्यो एक अक्षर नै सिङ्गो अदब प्रणालीको सानो नमुना हो — त्यो राख्नुभयो भने तपाईं सुरक्षित हुनुहुन्छ। त्यो झिक्दा तपाईं 반말 को धेरै नजिक पुग्नुहुन्छ, तर पूरै होइन: 학생이에요 ले 학생이에 बनाउँदैन। तलको खण्डमा पूरा विधि छ।

합쇼체 सार्वजनिक स्वर हो

समाचार, घोषणा, प्रस्तुति, सेना, र माथिल्लो मान्छेसँगको पहिलो भेट। यसले दूरी र औपचारिकता जनाउँछ — मिल्दो दूरी, चिसोपन होइन। कारखाना वा निर्माण थलोमा हाकिमलाई पहिलो पटक भेट्दा, वा नयाँ ठाउँमा आफ्नो परिचय दिँदा यही तह चल्छ।

पाठ्यपुस्तकले 합니다 पहिले सिकाउने भएकाले सिकारुहरूले यसलाई चाहिनेभन्दा बढी चलाउँछन्। साथीलाई 저는 학생입니다 भन्नु अन्तर्वार्ता दिइरहेजस्तो सुनिन्छ — जसरी मिल्ने साथीलाई हजुर भनेर बोलाउँदा अनौठो लाग्छ।

반말 पाइने कुरा हो, आफैँ रोज्ने होइन

नजिकका साथी र कान्छा नातेदारबीच 반말 केवल चलिरहेको तह हो। त्यो घेरा बाहिर तपाईं आफैँ निर्णय गर्नुहुन्न। यो दिइन्छ — प्राय: जेठो वा माथिल्लो मान्छेले 말 놓을까요? (औपचारिकता हटाऔँ?) जस्तो वाक्यले। नेपालीमा पनि तपाईं बाट तिमी मा झर्न कसैले पहिले प्रस्ताव गर्नुपर्छ; आफैँ झर्नु त्यहाँ जस्तै यहाँ पनि अशिष्ट हो — तपाईंको कोरियाली जति राम्रो भए पनि।

अपवाद पर्दा हो। नाटक र गीत 반말 ले भरिएका हुन्छन् किनभने पात्रहरू नजिक छन्, र त्यसैले सिकारुले पहिले त्यही टिप्छ अनि गलत ठाउँमा चलाउँछ।

반말 कसरी बनाउने

해요체 रूप लिनुहोस् र 요 झिक्नुहोस्। यसले लगभग हरेक क्रिया र विशेषणलाई, हरेक कालमा, समेट्छ।

जोड्ने क्रिया अपवाद हो। 이에요/예요 ले 요 गुमाउँदैन — यसले आकारै फेर्छ र 이야/야 हुन्छ। नकारमा पनि त्यस्तै।

प्रश्नलाई नयाँ अन्त्य चाहिँदैन — उही रूप, माथि उक्लने स्वरसँग। आदेश र प्रस्तावका भने आफ्नै अन्त्य छन्।

सर्वनाम र बाँधिएका वाक्यांश पनि फेरिन्छन्, र सिकारुले बिर्सने ठाउँ यही हो। 요 झिकेर पनि 저 भनिरहनु लेखेको कागज पढेजस्तो सुनिन्छ।

• 저 → 나, 제 → 내, 저희 → 우리
• 네 → 응 (वा 어), 아니요 → 아니
• 감사합니다 → 고마워, 죄송합니다 → 미안해
• -니? र -냐? पनि 반말 का प्रश्न अन्त्य हुन्, नाटकमा सुनिन्छन्। -냐 रुखो छ — चिन्नुहोस्, चलाउन नखोज्नुहोस्।

कुराकानीको बीचमै तह फेरिन्छ, र त्यो सामान्य हो

एउटै कोरियालीले बैठक खोल्दा 합쇼체, छलफलमा 해요체, अनि मिल्ने सहकर्मीसँग 반말 चलाउन सक्छ — एकै घण्टाभित्र। तह त्यो क्षणलाई पछ्याउँछ, मान्छेमा टाँसिएको स्थायी चिनो होइन।

स्थिर रहने कुरा दिशा हो: माथिल्लो मान्छेसँग स्पष्ट निम्तो नपाई तपाईं अदबमा तल झर्नुहुन्न।

बारम्बार हुने गल्तीहरू

• अन्त्यलाई वाक्य कसको बारेमा हो भनेर रोज्नु। साहुजीको कुरा साथीसँग गर्दा 합쇼체 चाहिँदैन — 사장님 오셔 पुग्छ। अन्त्य सुन्ने मान्छेको हो, कर्ताको होइन।
• एउटै वाक्यभित्र तह मिसाउनु। 저는 밥 먹었습니다 그리고 갈게 — यो उफ्राइ तुरुन्तै सुनिन्छ।
• नाटकबाट टिपेको 반말 चलाउनु। पात्रहरू नजिकका साथी हुन्; तपाईं र पसले होइन।
• उमेरले मात्र निर्णय गर्छ भन्ठान्नु। कार्यस्थलको दर्जा, पहिलो भेट, र ठाउँ कति सार्वजनिक छ — सबैले गन्छन्।
• 합쇼체 बढी आदरार्थी हो, त्यसैले सुरक्षित हो भन्ठान्नु। त्यो बढी औपचारिक हो, र साथीसँग व्यङ्ग्य वा दूरी सुनिन्छ।
• प्रश्न पनि फेरिन्छ भन्ने बिर्सनु। 먹어? / 먹어요? / 먹습니까? तीन तहका एउटै प्रश्न हुन्।

कोरियाली शब्दावली सूची →