कोरियाली वाक्य क्रम: क्रिया सधैँ अन्त्यमा — नेपालीसँग कहाँ मिल्छ, कहाँ फुट्छ
नेपाली पनि कर्ता–कर्म–क्रिया हो, त्यसैले आधा काम सकिसक्यो; बाँकी आधा हो — नकारको ठाउँ, क्रियाले खोज्ने विभक्ति, र कोरियाली क्रियाले 'कसले' नभन्ने कुरा।
यस पृष्ठमा
- क्रिया अन्त्यमा — यो त तपाईंलाई पहिल्यै आउँछ
- अर्थ अन्त्यमा बस्छ — यो पनि दुवै भाषामा उस्तै
- क्रियाबाहेक सबै सर्न सक्छ
- नकारको दुई ठाउँ — र एउटाले शब्द चिर्छ
- बुझाउने वाक्यांश नामभन्दा अगाडि — यो पनि नेपालीजस्तै
- कर्ता हराउँछ — तर कोरियाली क्रियाले 'कसले' भन्दैन
- नेपाली बोल्नेले सच्याउनुपर्ने तीन बानी
- बानी कसरी बसाल्ने
क्रिया अन्त्यमा — यो त तपाईंलाई पहिल्यै आउँछ
अङ्ग्रेजी बोल्नेका लागि यो पाठ सबैभन्दा गाह्रो हो; तपाईंका लागि होइन। नेपाली पनि कर्ता–कर्म–क्रिया हो, र म भात खान्छु अनि 저는 밥을 먹어요 मा क्रम शब्दै शब्द मिल्छ। त्यसैले यो लेखको ठाउँ दुई भाषा फुट्ने बिन्दुमा खर्च गर्नेछौँ।
| 저는 밥을 먹어요. | म भात खान्छु। — म / भात / खान्छु: क्रम उही |
| 저는 어제 친구를 만났어요. | मैले हिजो साथीलाई भेटेँ। — क्रम उही, तर नेपालीमा कर्तामा -ले थपियो |
| 밥 먹었어요? | खाना खानुभयो? — प्रश्नमा दुवै भाषामा केही उल्टाउनु पर्दैन |
प्रश्न बनाउन कोरियालीमा केही उल्टाउनु पर्दैन — नेपालीमा जस्तै स्वर उकास्नु र अन्त्यको रूपले पुग्छ। बोलीमा कोरियालीले पछि सम्झेको अंश क्रियापछि थप्छ (밥 먹었어, 나는), नेपालीमा खाइसकेँ, मैले त भनेजस्तै। लेख्दा भने क्रिया सर्दैन।
अर्थ अन्त्यमा बस्छ — यो पनि दुवै भाषामा उस्तै
काल, नकार र आदर — तीनै कोरियालीमा वाक्यको पुछारमा बस्छन्। नेपालीमा पनि त्यसै हो, त्यसैले 'अन्त्यसम्म पर्खने' बानी तपाईंसँग पहिल्यै छ। EPS-TOPIK जस्ता जाँचको सुन्ने भागमा यही बानीले बचाउँछ।
| 저는 밥을 먹었어요. | मैले खाएँ। |
| 저는 밥을 먹지 않았어요. | मैले खाइनँ। |
| 저는 밥을 먹을 거예요. | म खानेछु। |
तीनवटै वाक्यको पहिलो पाँच अक्षर उस्तै छन् — 저는 밥을 먹। नेपालीमा पनि खाएँ / खाइनँ / खानेछु को भेद क्रियाकै पुछारमा छ, त्यसैले यो तर्क नौलो लाग्दैन।
तर एउटा कुरा फुट्छ, र त्यही यो लेखको मुख्य कुरा हो: कोरियालीको नकार सधैँ अन्त्यमा बस्दैन — एउटा रूपले क्रियाभन्दा अगाडि छुट्टै शब्द उभ्याउँछ।
क्रियाबाहेक सबै सर्न सक्छ
विभक्तिले भूमिका बोकेपछि शब्दको ठाउँ स्वतन्त्र हुन्छ — नेपालीमा जस्तै। ठाउँ सार्नु जोड दिने कुरा हो, व्याकरणको होइन।
| 저는 어제 친구를 만났어요. | सामान्य क्रम |
| 어제 저는 친구를 만났어요. | हिजो मा जोड — कहिले भन्ने कुरा अगाडि आयो |
| 친구를 저는 어제 만났어요. | साथीलाई मा जोड — कसलाई भन्ने कुरा अगाडि आयो |
तीनै वाक्य शुद्ध छन् र अर्थ एउटै हो। 를 ले 친구 लाई जहाँ राखे पनि कर्म नै राख्छ।
यहाँ एउटा सूक्ष्म फरक छ। नेपालीमा -लाई प्रायः मान्छे र निश्चित वस्तुमा मात्र लाग्छ; भात खाएँ मा भात नाङ्गो छ। कोरियालीमा भने भात होस् या साथी, कर्ममा 을/를 लाग्न सक्छ — त्यसैले स्वतन्त्रता फराकिलो छ, तर सर्त एउटा छ: शब्द सारेपछि विभक्ति छोड्नु हुँदैन।
| 밥을 저는 먹었어요. | भात मैले खाएँ। — 을 भएकाले 밥 अगाडि आए पनि कर्म रहन्छ |
| ✗ — विभक्ति छोडेको नाम क्रियाकै छेउमा बस्नुपर्छ; छोड्ने र सार्ने दुवै सँगै मिल्दैन |
नसर्ने कुरा भनेको कुन क्रियाले कुन विभक्ति खोज्छ भन्ने हो। त्यो जोडी बाँधिएको छ, र तपाईंको नेपाली वाक्यले कहिलेकाहीँ उल्टो सुइँको दिन्छ।
| 친구를 만나요. | साथीलाई भेट्छु। — नेपालीमा -लाई, तर कोरियालीमा 를 (에게 होइन) |
| 버스를 타요. | बसमा चढ्छु। — नेपालीमा -मा, तर कोरियालीमा 를 |
| 한국어를 잘해요. | कोरियाली राम्ररी बोल्छु। — 잘하다 क्रिया हो, त्यसैले 를 लिन्छ |
| 의사가 됐어요. | डाक्टर बनेँ। — 되다 ले सधैँ 가 खोज्छ, 를 कहिल्यै होइन |
| 학생이 아니에요. | विद्यार्थी होइन। — 아니다 ले 이/가 खोज्छ, 은/는 होइन |
नकारको दुई ठाउँ — र एउटाले शब्द चिर्छ
नेपालीमा नकार क्रियासँगै टाँसिन्छ — प्रायः पछाडि (जान्छु → जान्न, गएँ → गइनँ, छ → छैन), तर आज्ञामा अगाडि उपसर्ग भएर पनि (नजानुहोस्, नगर्नुहोस्)। त्यसैले नकार क्रियाभन्दा अगाडि आउनु आफैँमा नौलो होइन; नौलो कुरा त्यो छुट्टै शब्द हुनु हो। कोरियालीमा दुई बाटो छन्: 안 क्रियाभन्दा अगाडि छुट्टै शब्द भएर बस्छ (बोलीमा यही सुनिन्छ), -지 않다 क्रियाको अन्त्यमा जोडिन्छ (लेखाइ र औपचारिक कुरामा)।
| 안 먹어요. | खान्न। — छोटो रूप, दैनिक बोली |
| 먹지 않아요. | खान्न। — लामो रूप, अलि औपचारिक |
| 못 가요. | जान सक्दिनँ। — नचाहेको होइन, नसकेको |
안 भनेको 'गर्दिनँ', 못 भनेको 'सक्दिनँ' — नेपालीमा पनि यी दुई अर्थ छुट्टै छन्। नयाँ कुरा 안 को ठाउँ हो: नाम + 하다 क्रियामा त्यो बाहिर बस्दैन, नाम र 하다 को बीचमा पस्छ।
| 공부 안 해요. | पढ्दिनँ। — |
| 일 안 해요. | काम गर्दिनँ। |
| 안 좋아해요. | मन पराउन्न। — 좋아하다 एउटै शब्द हो, 안 बाहिरै रहन्छ |
| 공부하지 않아요. | लामो रूप कहिल्यै चिरिँदैन — शङ्का लागे यही चलाउनुहोस् |
तीनवटा क्रिया भने नकार गरिँदैनन्; तिनको ठाउँमा अर्कै शब्द आउँछ। 안 있다 भन्ने हुँदैन।
| 있다 → 없다 | छ → छैन |
| 알다 → 모르다 | थाहा छ → थाहा छैन |
| 맛있다 → 맛없다 | मीठो छ → मीठो छैन |
अर्थमा पहिलो जोडी नेपालीको छ/छैन जस्तै लाग्छ, तर बनोट उस्तै होइन: छैन भनेको छ कै नियमित नकार हो भने 없다 आफैँमा अर्को शब्द हो। तेस्रो जोडी पनि त्यस्तै हो। दोस्रो चाहिँ फरक छ — नेपालीमा जान्नु लाई नियमित नकार गर्न मिल्छ (जान्दिनँ), तर 알다 को नकार बिलकुलै अर्को शब्द 모르다 हो। 못 को लामो रूप -지 못하다 हो, र यहाँ 하다-क्रिया चिरिँदैन (공부하지 못해요)।
बुझाउने वाक्यांश नामभन्दा अगाडि — यो पनि नेपालीजस्तै
नामलाई बुझाउने वाक्यांश कोरियालीमा नामभन्दा अगाडि आउँछ — नेपालीमा जस्तै। लामो कोरियाली वाक्य देखेर डराउनु पर्दैन: नामभन्दा अगाडिको लामो टुक्रा त्यही नामको वर्णन हो।
| 제가 어제 읽은 책 | मैले हिजो पढेको किताब — 읽은 र पढेको उही ठाउँमा |
| 옆집에 사는 사람 | छेउको घरमा बस्ने मान्छे — 사는 र बस्ने उही ठाउँमा |
नेपालीको पढेको र पढ्ने जस्तै कोरियालीमा पनि रूप फेरिन्छ: -(으)ㄴ, -는, -(으)ㄹ। मिल्ने कुरा धेरै भएकाले यो विषय सजिलो छ, तर तीन रूपको काल-भेद आफैँमा एउटा प्रणाली हो — त्यसको छुट्टै पाठ छ।
कर्ता हराउँछ — तर कोरियाली क्रियाले 'कसले' भन्दैन
सन्दर्भले थाहा दिने कुरा कोरियालीले छोड्छ, प्रायः कर्ता — यो पनि नेपालीजस्तै। तर यहीँ एउटा ठूलो फरक लुकेको छ।
नेपालीमा कर्ता छोडे पनि क्रियाले बताइदिन्छ: गएँ भनेपछि 'म', गयो भनेपछि 'ऊ', जानुभयो भनेपछि 'तपाईं/उहाँ'। कोरियाली क्रियाले पुरुष र वचन देखाउँदैन — 갔어요 ले ती तीनै बुझाउँछ, र कसले भन्ने कुरा सन्दर्भबाट मात्र आउँछ। एउटा सङ्केत भने छ: कर्ता आदरणीय भए क्रियामा -시- छिर्छ (가셨어요), त्यसैले त्यो 'म' चाहिँ होइन।
| 밥 먹었어요? | खाना खानुभयो? — कर्ता छैन; सोधेको भएकाले 'तपाईं' |
| 네, 먹었어요. | हो, खाएँ। — जवाफ भएकाले 'म' |
| 어디 가요? | कहाँ जाँदै हुनुहुन्छ? — रूप उही, कसको कुरा हो सन्दर्भले छुट्याउँछ |
काममा दुई-तीन जनाको कुरा एकसाथ चल्दा 저는, 사장님은 भनेर विषय खोल्नुहोस्। तर हरेक वाक्यमा 저는 थप्नु अर्को अति हो — सुन्नेलाई थाहा छ भने छोड्नुहोस्।
नेपाली बोल्नेले सच्याउनुपर्ने तीन बानी
- -ले लाई 이/가 सम्झनु। नेपालीमा सकर्मक क्रियाको भूत/पूर्ण कालमा -ले अनिवार्य छ, वर्तमान–भविष्यमा ऐच्छिक, अकर्मकमा प्रायः लाग्दैन। कोरियालीको 이/가 ले यो भेद गर्दैन — म गएँ होस् वा मैले खाएँ, कर्ताले 이/가 नै लिन्छ।
- क्रियाको रूपबाट 'कसले' खोज्नु। कोरियाली क्रियामा त्यो जानकारी छैन; सुरुमा वाक्य अधुरो लाग्छ। सन्दर्भ जानीजानी पछ्याउने बानी बसाल्नुपर्छ।
- नकार क्रियाभित्रै खोज्नु। बोलीमा 안 क्रियाभन्दा अगाडि आउँछ; त्यो एउटा अक्षर छुट्दा अर्थ उल्टिन्छ।
बानी कसरी बसाल्ने
पढ्दा दिमागले क्रम मिलाउने समय पाउँछ; सुन्दा पाउँदैन। सेडोइङ — सुनेको वाक्य सँगसँगै दोहोर्याउने अभ्यास — ले कोरियाली गतिमै कोरियाली क्रम निकाल्न बाध्य पार्छ।
छोटा वाक्यबाट सुरु गर्नुहोस्, जहाँ अन्त्य फेरिँदा अर्थ पल्टिन्छ: 먹었어요 / 먹지 않았어요 / 먹을 거예요। तलको शब्द-सूचीका शब्द राखेर कामको ठाउँमा दिनहुँ चाहिने वाक्य आफैँ बनाउनुहोस्।
सबै गाइड
- हाङ्गुल (한글) पढ्ने तरिका: ५ आकार, २ चाल, एक दिउँसो
- कोरियाली विभक्ति 은/는 र 이/가: सबैलाई अल्झाउने जोडी
- कोरियाली विभक्ति 에 र 에서, 을/를, (으)로: कर्तापछि आउने विभक्तिहरू
- कोरियाली क्रिया रूपान्तरण: 먹다 बाट 먹어요 सम्म — 아요/어요 को नियम
- कोरियाली अनियमित क्रिया: ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ — छ ढाँचा
- कोरियाली नामअघिको उपवाक्य 읽은 책, 읽는 책, 읽을 책: पढेको र पढ्ने कहाँ पुग्दैन
- -(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다, -아/어야 되다: कोरियालीमा सक्नु, मन लाग्नु र पर्नु
- कोरियाली आदर तह: 반말, 해요체, 합쇼체 — तपाईं/तिमी को छनोट क्रियाको अन्त्यमा
- कोरियाली वाक्यान्त्य -네요, -죠, -군요, -잖아요 — वाक्यलाई कोरियाली सुनाउने तह
- कोरियाली -(으)ㄹ까요 र -(으)ㄹ 것 같다 — सोध्ने, प्रस्ताव गर्ने र नठोकी भन्ने
- कोरियाली आदर: -시-, -님, र सिङ्गै फेरिने शब्दहरू
- कोरियाली गन्तीशब्द 한 개, 두 명, 세 권: 하나 किन 한 हुन्छ
- कोरियाली काल: भूत, वर्तमान, भविष्य — र अनुमानको 겠
- कोरियाली जोडक 고, 서, 지만, 니까: वाक्य जोड्ने अन्त्यहरू
- कोरियाली उच्चारण नियम: लेखेजस्तो किन सुनिँदैन
- कोरियाली स्याडोइङ: सुन्ने अभ्यास साँच्चै कसरी गर्ने