कोरियाली क्रिया रूपान्तरण: 먹다 बाट 먹어요 सम्म — 아요/어요 को नियम
नेपाली क्रिया कर्ताको पुरुष र वचनअनुसार फेरिन्छ; कोरियाली क्रिया कर्ताअनुसार होइन, सुन्ने मान्छेको तहअनुसार फेरिन्छ — यो पानाले शब्दकोशको रूपबाट बोल्न मिल्ने रूपसम्म पुर्याउँछ।
यस पृष्ठमा
क्रिया फेरिन्छ भन्ने नयाँ होइन — केसँग मिल्छ भन्ने नयाँ हो
नेपालीमा क्रिया आफैँ रूप फेर्छ — खान्छु, खान्छौ, खान्छ, खानुहुन्छ। त्यसैले धातु र प्रत्यय भन्ने विचार तपाईंलाई नौलो छैन। नयाँ कुरा एउटै छ, र त्यही यो पानाको मुख्य कुरा हो: कोरियाली प्रत्यय केसँग मिल्छ।
शब्दकोशमा खानु खोज्दा 먹다, जानु खोज्दा 가다 भेटिन्छ। त्यो -다 शब्दकोशको प्रत्यय हो — किताब र समाचारको शीर्षकमा लेख्य रूप भएर (날씨가 좋다) र विस्मयमा (날씨 진짜 좋다!) पनि आउँछ, तर सम्बोधनको तटस्थ रूप भने होइन। कोरियाली क्रिया कहिल्यै नाङ्गो देखिँदैन, त्यसैले शब्दकोशले कुनै एउटा प्रत्यय रोज्नैपर्थ्यो। त्यो झिकेपछि बाँकी रहने भाग धातु हो।
| 먹다 → 먹 | खानु |
| 가다 → 가 | जानु |
| 마시다 → 마시 | पिउनु |
| 좋다 → 좋 | राम्रो हुनु |
अन्तिम हरफ हेर्नुहोस्। कोरियालीमा विशेषणले पनि क्रियाकै प्रत्यय लिन्छ — नेपालीमा राम्रो छ भन्न 'छ' चाहिन्छ, कोरियालीमा 좋다 आफैँ फेरिन्छ। ती अन्तै छुट्टिन्छन्: लेख्य वर्तमान 먹는다 तर 좋다, विशेषण-रूप 먹는 तर 좋은, अनि विशेषणले -고 있다 लिँदैन।
प्रत्यय कर्तासँग मिल्दैन — सुन्नेको तहसँग मिल्छ
नेपाली वक्ता सबभन्दा धेरै चुक्ने ठाउँ यही हो। नेपालीमा प्रत्ययले कर्ता जनाउँछ: म जान्छु, तिमी जान्छौ, ऊ जान्छ, उहाँ जानुहुन्छ। कोरियालीमा ती चारै वाक्यको क्रिया रूप एउटै — 가요। को जाँदै छ भन्ने अगाडिको शब्दले भन्छ, र सन्दर्भले थाहा भए त्यो शब्द नै छुटाइन्छ।
| 저는 가요. | म जान्छु। |
| 그 사람은 가요. | ऊ जान्छ। — कर्ता मात्र फेरियो, क्रिया रूप उही |
| 우리는 가요. | हामी जान्छौँ। — बहुवचनले पनि प्रत्यय फेर्दैन |
| 오늘 가요. | आज जान्छु / जान्छ — कर्ता नै छुटेको वाक्य; सन्दर्भले तय गर्छ |
अब उल्टो पट्टि। नेपालीमा 'म जान्छु' साथीलाई भन्दा पनि हाकिमलाई भन्दा पनि उही रहन्छ; कोरियालीमा त्यसका तीन रूप हुन्छन्।
| 가. | जान्छु। — साथी, भाइबहिनी: 반말 |
| 가요. | जान्छु। — दैनिक शिष्ट रूप, धेरैजसो ठाउँमा यही: 해요체 |
| 갑니다. | जान्छु। — बैठक, ग्राहक, औपचारिक ठाउँ: 합쇼체 |
दोस्रो फरक अझ ठूलो छ। नेपाली क्रिया प्रत्ययले कर्ताको आदर मात्र बोक्छ — उहाँ जानुहुन्छ; सुन्ने मान्छे साथी होस् कि हाकिम, त्यो रूप उही रहन्छ। कोरियालीमा दुवै तह क्रियामै बस्छन्, तर छुट्टाछुट्टै ठाउँमा: कर्ताको आदर -시- ले, सुन्नेको तह अन्तिम प्रत्ययले। पूरा कुरा बोलीका तह मा छ।
| 사장님이 가세요. | हाकिम जानुहुन्छ। — कर्ताको आदर -시-, सुन्नेको तह 해요체 |
| 사장님이 가십니다. | हाकिम जानुहुन्छ। — कर्ताको आदर उही, सुन्नेको तह 합쇼체 |
| 제가 갑니다. | म जान्छु। — सुन्नेको तह उच्च, तर आफ्नै बारेमा -시- लगाइँदैन |
अन्तिम स्वर ㅏ वा ㅗ भए 아요, नत्र 어요
धातुको अन्तिम स्वर हेर्नुहोस्। ㅏ वा ㅗ भए प्रत्यय -아요; अरू जुनसुकै भए -어요। बाटो छुट्टिने ठाउँ यत्ति हो। नेपालीमा यस्तो नियम छैन — यहाँ अर्थ, पुरुष वा आदरको काम छैन, ध्वनिले मात्र तय गर्छ।
| 좋 + 아요 → 좋아요 [조아요] | ㅗ — राम्रो छ |
| 앉 + 아요 → 앉아요 | ㅏ — बस्नु |
| 먹 + 어요 → 먹어요 | ㅓ — खानु |
| 읽 + 어요 → 읽어요 | ㅣ — पढ्नु |
| 웃 + 어요 → 웃어요 | ㅜ — हाँस्नु |
अन्तिम स्वर, पहिलो होइन। 가르치다 भित्र ㅏ छ, तर धातु 가르치 को अन्तिम स्वर ㅣ हो — त्यसैले 가르쳐요।
하다 → 해요 — यहाँ कण्ठ गर्नुपर्ने एउटै अनियमितता
하 ㅏ मा टुङ्गिन्छ, त्यसैले नियमले 하아요 भन्छ। साँचो रूप 해요 हो — यो पानामा कण्ठ गर्नुपर्ने एक मात्र अनियमितता। तर भाडा तिर्छ: कोरियालीले नामपछि 하다 जोडेर नयाँ क्रिया बनाउँछ, जसरी नेपालीले काम गर्नु, फोन गर्नु बनाउँछ — फरक हिज्जेमा छ: नेपालीमा दुई शब्द सधैँ छुट्टै लेखिन्छन्, कोरियालीमा एउटै शब्द बन्छ — अनि बीचमा 를 छिराएर 공부를 해요 पनि भन्न मिल्छ।
| 하다 → 해요 | गर्नु |
| 공부하다 → 공부해요 | पढ्नु |
| 일하다 → 일해요 | काम गर्नु — कार्यस्थलमा दिनहुँ सुनिने |
| 전화하다 → 전화해요 | फोन गर्नु |
| 사랑하다 → 사랑해요 | माया गर्नु |
धातु स्वरमा टुङ्गिए दुई स्वर जोडिन्छन्
यहीँ सिकारुले साँच्चै गल्ती गर्छन्। यो जोडमा दुई स्वर भेटिँदा तिनी सामान्यतया जोडिन्छन्, र जोडिएको रूप नै हिज्जे हो — छिटो बोल्दाको वैकल्पिक छनोट होइन। नेपालीको स्वरसन्धि (विद्या र आलय मिलेर विद्यालय) जस्तै। नजोडिने केही छन् — ㅅ अनियमितका 지어요 र 나아요, अनि 돼요 सँगै रहने 되어요।
| 가 + 아요 → 가요 | जानु — |
| 서 + 어요 → 서요 | उभिनु — 어 पट्टि पनि त्यही जोड |
| 오 + 아요 → 와요 | आउनु — ㅗ र ㅏ मिलेर ㅘ |
| 주 + 어요 → 줘요 | दिनु — ㅜ र ㅓ मिलेर ㅝ |
| 마시 + 어요 → 마셔요 | पिउनु — ㅣ ㅕ मा अर्धस्वर भएर मिल्छ |
| 보내 + 어요 → 보내요 | पठाउनु — ㅐ ले 어 लाई निलिदिन्छ |
हरेक हरफ दुई स्वर छुट्याएर भन्नुहोस् — किन जोडियो भन्ने कानले सुनिन्छ।
भूतकाल उही नियम हो, बीचमा ㅆ थपिन्छ
भर्खर बनाएको वर्तमान रूप लिनुहोस्, 요 झिक्नुहोस्, अन्तिम अक्षरमुनि ㅆ थप्नुहोस्, अनि 어요 फर्काउनुहोस्। माथि गरेका सबै जोड जस्ताको तस्तै सर्छन्।
| 먹어요 → 먹었어요 | खाएँ |
| 가요 → 갔어요 | गएँ |
| 와요 → 왔어요 | आएँ |
| 해요 → 했어요 | गरेँ |
| 마셔요 → 마셨어요 | पिएँ |
| 보내요 → 보냈어요 | पठाएँ |
आकार यत्ति हो। 먹었어요 ले किन मैले खाएँ र मैले खाइसकेको छु दुवैलाई ओगट्छ भन्ने कालको पाना मा छ।
केही धातु प्रत्यय आउनुअघि आफैँ आकार फेर्छन्: ㅂ, ㄷ, ㅅ, 르, 으 र ㅎ अनियमित। 춥다 ले 추워요 दिन्छ, 춥어요 होइन — नेपालीको जानु → गएँ जस्तै — फरक यत्ति, नेपालीमा त्यस्ता क्रिया एक-एक गरी कण्ठ पारिन्छन्, कोरियालीमा तिनी छ वर्गमा बाँडिएका छन्। नियमले बनाएको रूप शब्दकोशमा छैन भने तपाईं तिनैमध्ये एउटामा ठोकिनुभयो।
बारम्बार हुने गल्ती
- शब्दकोशकै रूप बोल्नु।
저는 먹다,먹다요वाक्य होइनन्। अरू जे गर्नुअघि पनि 다 झर्छ। - कर्ता फेरिँदा प्रत्यय पनि फेर्न खोज्नु। जान्छु/जान्छौ/जान्छ यहाँ काम लाग्दैन; तीनै ठाउँमा 가요।
공부하아요। सबै 하다 क्रिया 해요 हुन्छन्, अपवाद छैन: 공부해요।- नजोड्नु।
가아요,오아요,마시어요— बुझिन्छन्, तर कसैले प्रयोग गर्दैन। - पहिलो स्वर हेरेर छान्नु। अन्तिमले तय गर्छ: 가르치 → 가르쳐요,
가르차요होइन। - 요 छुटाउनु। 요 बिनाको 먹어 반말 हो — गल्ती होइन, शिष्टताको तह फरक हो।
कसरी अभ्यास गर्ने
नियम सिक्न दस मिनेट लाग्छ, प्रयोग गर्न सक्ने बन्न महिनौँ — बोल्ने गतिमा हिसाब गर्ने समय हुँदैन। उपाय एउटै: थोरै क्रिया ठूलो स्वरले घुमाउने, जबसम्म तर्कभन्दा पहिले आकार आउँदैन।
가다, 먹다, 마시다 र 하다 लिनुहोस्, अनि हरेकलाई वर्तमान र भूत गरी लहरै भन्नुहोस् — 가요 갔어요, 먹어요 먹었어요, 마셔요 마셨어요, 해요 했어요। तलका सेट भिडियोका वाक्यबाट बनेका हुन्, त्यसैले तिनमा यी रूप पहिल्यै काम गरिरहेका छन्।
माथिको सबैले क्रिया नियमित छ भन्ने मान्छ। आम क्रियामध्ये करिब छैटौं भाग त्यस्तो हुँदैन — 듣다 ले 들어요 दिन्छ; ती छ ढाँचा कोरियाली अनियमित क्रिया मा छन्। त्यसपछि चाहिने कुरा हो प्रत्ययको ठाउँमा के जान्छ भन्ने: सक्नु, चाहनु, गर्नैपर्नु।
सबै गाइड
- हाङ्गुल (한글) पढ्ने तरिका: ५ आकार, २ चाल, एक दिउँसो
- कोरियाली वाक्य क्रम: क्रिया सधैँ अन्त्यमा — नेपालीसँग कहाँ मिल्छ, कहाँ फुट्छ
- कोरियाली विभक्ति 은/는 र 이/가: सबैलाई अल्झाउने जोडी
- कोरियाली विभक्ति 에 र 에서, 을/를, (으)로: कर्तापछि आउने विभक्तिहरू
- कोरियाली अनियमित क्रिया: ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ — छ ढाँचा
- कोरियाली नामअघिको उपवाक्य 읽은 책, 읽는 책, 읽을 책: पढेको र पढ्ने कहाँ पुग्दैन
- -(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다, -아/어야 되다: कोरियालीमा सक्नु, मन लाग्नु र पर्नु
- कोरियाली आदर तह: 반말, 해요체, 합쇼체 — तपाईं/तिमी को छनोट क्रियाको अन्त्यमा
- कोरियाली वाक्यान्त्य -네요, -죠, -군요, -잖아요 — वाक्यलाई कोरियाली सुनाउने तह
- कोरियाली -(으)ㄹ까요 र -(으)ㄹ 것 같다 — सोध्ने, प्रस्ताव गर्ने र नठोकी भन्ने
- कोरियाली आदर: -시-, -님, र सिङ्गै फेरिने शब्दहरू
- कोरियाली गन्तीशब्द 한 개, 두 명, 세 권: 하나 किन 한 हुन्छ
- कोरियाली काल: भूत, वर्तमान, भविष्य — र अनुमानको 겠
- कोरियाली जोडक 고, 서, 지만, 니까: वाक्य जोड्ने अन्त्यहरू
- कोरियाली उच्चारण नियम: लेखेजस्तो किन सुनिँदैन
- कोरियाली स्याडोइङ: सुन्ने अभ्यास साँच्चै कसरी गर्ने