कोरियाली उच्चारण नियम: लेखेजस्तो किन सुनिँदैन
अन्तिम व्यञ्जनका २७ हिज्जे बोल्दा ७ आवाजमा झर्छन्। यत्ति बुझे पाना र कानबीचको खाडल धेरै हदसम्म पुरिन्छ।
यस पृष्ठमा
चार शृङ्खलाको बानी, तीन शृङ्खलाको भाषा
नेपालीमा रोकिने आवाजका चार शृङ्खला छन् — क, ख, ग, घ (अघोष/घोष × अल्पप्राण/महाप्राण)। काल र गाल फरक शब्द हुन्, त्यसैले तपाईंको कान घोष कि अघोष मा तालिम पाइसकेको छ।
कोरियालीमा शृङ्खला तीन छन् र आधार अर्कै — सामान्य ㄱ, महाप्राण ㅋ, कसिलो ㄲ। घोष–अघोषले यहाँ शब्द फरक पार्दैन: सामान्य ㄱ सुरुमा क जस्तै, स्वरका बीचमा आफैँ ग जस्तै — कोरियाली कानलाई ती एउटै हुन्। सुरु यसरी: ㄲ कसेको क, ㅋ चाहिँ ख, ㄱ ती दुईको बीचमा।
| 부부 | पति-पत्नी — दुवै ㅂ एउटै अक्षर; पहिलो प जस्तै, दोस्रो ब जस्तै |
| 달 · 탈 · 딸 | चन्द्रमा · मुकुन्डो · छोरी — नेपाली कानले पहिलो र तेस्रोलाई एउटै त ठान्न सक्छ |
| ㄱ लाई | ✗ — कोरियालीमा घोष महाप्राण शृङ्खला छैन; घ ध भ निकाले कोरियाली कानले प्रायः महाप्राण ㅋ ㅌ ㅍ सुन्छ |
२७ हिज्जे, ७ आवाज
अक्षरको तल्लो तलामा (받침) २७ फरक हिज्जे आउन सक्छ। शब्दान्तमा ती जम्मा सात आवाज बन्छन्: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅇ। बाँकी सबै यिनैमध्ये एउटामा झर्छन्।
यहाँ तपाईंलाई ठूलो सुविधा छ: ती सातै आवाज नेपाली शब्दान्तमा पहिल्यै आउँछन् — ㄱ ठीक, ㄴ मन, ㄷ हात, ㄹ फूल, ㅁ घाम, ㅂ चुप, ㅇ रङ। धेरै भाषाका सिक्नेलाई ㄹ ले दुःख दिन्छ, तपाईंलाई दिँदैन। नयाँ कुरा एउटै: अन्तिम क् त् प् मा हावा छोडिँदैन।
| 옷 · 옺 · 옽 → सबै [옫] | ㅅ ㅆ ㅈ ㅊ ㅌ ㅎ सबै त् मा झर्छन् |
| 꽃 → [꼳] | ㅊ बाट त् |
| 앞 → [압] | ㅍ बाट प् |
| 닭 → [닥] | दुईमध्ये एउटा मात्र — यहाँ दोस्रो |
| 값 → [갑] | ㅄ बाट प् |
जोडिएका 받침 मा प्रायः पहिलो बाँच्छ — ㄼ ㄽ ㄾ ㅀ ㄳ ㄵ ㄶ — तर ㄺ ㄻ ㄿ मा दोस्रो। केही शब्दले त्यो पनि तोड्छन् (밟다 चाहिँ [밥따]), त्यसैले नियम नभनी प्रवृत्ति मान्नुहोस्।
स्वर आएपछि आवाज फर्किन्छ — सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण भाग यही हो
माथिको तह लगाइ शब्दान्तमा र अर्को व्यञ्जनअघि मात्र लागू हुन्छ। पछाडि स्वरले सुरु हुने अक्षर आयो भने 받침 त्यो खाली ठाउँमा उफ्रन्छ, आफ्नो साँचो आवाज फर्काएर। हिज्जेले नसुनिने भेद किन जोगाउँछ भन्ने कारण यही हो: ती सिँगार होइनन्, पर्खिरहेका हुन्।
| 꽃 [꼳] → 꽃이 [꼬치] | |
| 옷 [옫] → 옷이 [오시] | ㅅ फर्किन्छ |
| 앞 [압] → 앞이 [아피] | ㅍ फर्किन्छ |
| 닭 [닥] → 닭이 [달기] | ㄺ का दुवै आधा काम लाग्छन् |
| 값 [갑] → 값이 [갑씨] | ㅄ ले पनि दुवै |
प्रायः सबैले यो उल्टो भेट्छन् — 꽃 लाई [꼳] घोक्छन्, अनि [꼬치] सुन्दा अर्कै शब्द ठान्छन्। त्यो उही शब्द हो, अन्ततः पूरै बोलिएको। EPS-TOPIK को सुनाइमा कानमा [꼬치] पर्छ, विकल्पमा लेखिएको हुन्छ 꽃이।
छिमेकीको तरिका सर्छ — नेपालीमा सर्ने कुरा चाहिँ अर्कै
ㄴ र ㅁ अगाडि रोकिने आवाज नाकको आवाज बन्छ। ㄹ को छेउमा परेको ㄴ चाहिँ ㄹ बन्छ। दुवै लेखाइमा देखिँदैन र दुवै मानक उच्चारण हुन्।
नेपालीमा पनि छेउछाउका आवाज मिल्छन्, तर सर्ने गुण फरक: दुवैमा अघिल्लो आवाज पछिल्लोसँग मिल्न जान्छ — अङ्क, अन्त, अम्बा मा नाकको आवाजले पछिको व्यञ्जनको उच्चारण-स्थान लिन्छ; कोरियालीमा रोकिने आवाजले पछिको नाकको तरिका लिन्छ, ठाउँ आफ्नै राख्छ।
| 합니다 → [함니다] | ㅂ बाट ㅁ — भाषाकै सबैभन्दा धेरै सुनिने शब्द |
| 국물 → [궁물] | ㄱ बाट ㅇ अर्थात् ङ |
| 앞머리 → [암머리] | ㅍ पहिले प्, अनि म् — दुई पाइला |
| 신라 → [실라] | ㄴ बाट ㄹ |
| 설날 → [설랄] | त्यही कुरा, जोर्नी देखिने ठाउँमा |
रोकिने आवाजपछि सामान्य व्यञ्जन कसिलो हुन्छ
[ㄱ ㄷ ㅂ] पछि आउने ㄱ ㄷ ㅂ ㅅ ㅈ चाहिँ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ बन्छन्। लेखाइमा चिह्न हुँदैन, र थाहा भएकै शब्द बिरानो सुनिनुको मुख्य कारण यही हो।
पहिलो खण्ड यहाँ काम लाग्छ: कसिलो आवाज निकाल्न गाह्रो छैन, त्यो नेपाली क त प को नजिक छ। अप्ठ्यारो पहिचानमा हुन्छ — लेखाइमा सामान्य व्यञ्जन देखिन्छ।
| 학교 → [학꾜] | ㄱ पछि ㄱ |
| 먹다 → [먹따] | ㄱ पछि ㄷ |
| 숙제 → [숙쩨] | ㄱ पछि ㅈ |
| 식당 → [식땅] | ㄱ पछि ㄷ |
ㅎ हराउँछ वा जोडिन्छ; अनि 이 अघिको ㄷ र ㅌ
घोष आवाजका बीचमा परेको ㅎ कमजोर हुँदै हराउँछ। ㄱ ㄷ ㅂ ㅈ सँग ठोक्किँदा जोडिएर महाप्राण बन्छ — ㅋ ㅌ ㅍ ㅊ। यो नेपाली कानलाई सजिलो छ: क् मा ह मिसिँदा ख आउनुजस्तै।
| 좋아요 → [조아요] | ㅎ हराउँछ |
| 축하 → [추카] | ㄱ र ㅎ जोडिएर ㅋ |
| 좋다 → [조타] | ㅎ र ㄷ जोडिएर ㅌ |
| 같이 → [가치] | सँगै — लेखिन्छ 같이, बोलिन्छ 가치 |
| 해돋이 → [해도지] | सूर्योदय |
अन्तिम दुई पंक्तिको नियममा दुई सर्त चाहिन्छ: ㄷ वा ㅌ 받침 हुनुपर्छ, र 이 वा 히 ले छुट्टै विभक्ति वा प्रत्यय सुरु गर्नुपर्छ। एउटै शब्दभित्र केही हुँदैन — 어디, 잔디, 디자인 मा ㄷ उही रहन्छ।
त्यसैले कोरियाली छिटो होइन
यहाँका सबै नियमले एउटै काम गर्छन्: सिमाना हटाउँछन् वा भेद तह लगाउँछन्, ताकि बोली बगोस्। कानसम्म आइपुग्नेमा पानाभन्दा कम धार हुन्छ — र तपाईं ती धार गन्दै पछ्याउँदै हुनुहुन्थ्यो। गति कहिल्यै समस्या थिएन।
यो पढेर मात्र भित्र पस्दैन। एउटा वाक्य बजाउनुहोस्, लेखिएको हेर्नुहोस्, नमिलेको ठाउँ आफैँ खट्कन दिनुहोस् — स्याडोइङ ले यही काम गर्छ। अक्षर नै अलमल्याउँछ भने पहिले हाङ्गुल हेर्नुहोस्।
सबै गाइड
- हाङ्गुल (한글) पढ्ने तरिका: ५ आकार, २ चाल, एक दिउँसो
- कोरियाली वाक्य क्रम: क्रिया सधैँ अन्त्यमा — नेपालीसँग कहाँ मिल्छ, कहाँ फुट्छ
- कोरियाली विभक्ति 은/는 र 이/가: सबैलाई अल्झाउने जोडी
- कोरियाली विभक्ति 에 र 에서, 을/를, (으)로: कर्तापछि आउने विभक्तिहरू
- कोरियाली क्रिया रूपान्तरण: 먹다 बाट 먹어요 सम्म — 아요/어요 को नियम
- कोरियाली अनियमित क्रिया: ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ — छ ढाँचा
- कोरियाली नामअघिको उपवाक्य 읽은 책, 읽는 책, 읽을 책: पढेको र पढ्ने कहाँ पुग्दैन
- -(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다, -아/어야 되다: कोरियालीमा सक्नु, मन लाग्नु र पर्नु
- कोरियाली आदर तह: 반말, 해요체, 합쇼체 — तपाईं/तिमी को छनोट क्रियाको अन्त्यमा
- कोरियाली वाक्यान्त्य -네요, -죠, -군요, -잖아요 — वाक्यलाई कोरियाली सुनाउने तह
- कोरियाली -(으)ㄹ까요 र -(으)ㄹ 것 같다 — सोध्ने, प्रस्ताव गर्ने र नठोकी भन्ने
- कोरियाली आदर: -시-, -님, र सिङ्गै फेरिने शब्दहरू
- कोरियाली गन्तीशब्द 한 개, 두 명, 세 권: 하나 किन 한 हुन्छ
- कोरियाली काल: भूत, वर्तमान, भविष्य — र अनुमानको 겠
- कोरियाली जोडक 고, 서, 지만, 니까: वाक्य जोड्ने अन्त्यहरू
- कोरियाली स्याडोइङ: सुन्ने अभ्यास साँच्चै कसरी गर्ने