कोरियाली आदर: -시-, -님, र सिङ्गै फेरिने शब्दहरू
अदब वाक्यको अन्त्यमा मात्र हुँदैन — क्रियाभित्र, नाममा र विभक्तिमा पनि हुन्छ।
यस पृष्ठमा
दुई फरक प्रणाली — एउटा तपाईंलाई पहिले नै आउँछ
आदर तह (해요체, 합쇼체) सुन्ने मान्छे को कुरा हो। आदर रूप जसको बारेमा बोलिँदै छ त्यो मान्छेको कुरा हो। नेपालीमा क्रियाको -नुहुन्छ ले दोस्रो काम गर्छ, र त्यही कारण यो आधा भाग तपाईंलाई नौलो लाग्दैन। नौलो कुरा यो हो: कोरियालीमा दुवै एकैचोटि, एउटै क्रियामा देखिन्छन्।
| 할머니가 오세요. | हजुरआमा आउँदै हुनुहुन्छ — उहाँलाई -시- ले, तपाईंलाई 요 ले |
| 친구가 와요. | मेरो साथी आउँदै छ — यहाँ आदर चाहिँदैन |
-시- धातु र अन्त्यको बीचमा बस्छ
अन्त्यभन्दा अघिको -시- धातु र अन्त्यको बीचमा पस्छ, कहिल्यै वाक्यको टुप्पोमा होइन। यसले क्रियाको कर्ता लाई उचाल्छ, सुन्ने मान्छेलाई होइन। ठाउँ नेपालीसँग मिल्छ: जा + नु + हुन् + छ मा पनि आदरको टुक्रा (हुन्) धातु र अन्त्य (छ) को बीचमै छ — भूतमा पनि त्यस्तै: जा + नु + भ + यो।
| 가요 → 가세요 | जान्छ → (उहाँ) जानुहुन्छ |
| 읽어요 → 읽으세요 | पढ्छ → (उहाँ) पढ्नुहुन्छ |
| 읽으세요 | पढ्नुहुन्छ / पढ्नुहोस् |
पछिल्लो हेर्नुहोस्: 읽으세요 स्वरअनुसार कथन पनि हुन सक्छ, अनुरोध पनि। कोरियालीले दुवैका लागि उही आदर रूप चलाउँछ, र त्यसैले 안녕히 가세요 बिदाइको वाक्य बन्छ।
-님 नाममा जान्छ
पद वा भूमिका जनाउने नाममा -님 जोडेर त्यो पदमा भएको मान्छेलाई उचालिन्छ। नेपालीको -जी र ज्यू सँग यसको सम्बन्ध छ, र ज्यू त झन् नजिक छ — हाकिमज्यू, साहुज्यू जस्तै यो पनि पदमै जोडिन्छ (-जी भने प्राय: नाममा)। फरक अनिवार्यतामा छ: नेपालीमा ज्यू छोड्न सकिन्छ, कोरियालीमा पद बोलाउँदा -님 प्राय: छोडिँदैन। कारखाना वा पसलमा काम गर्दा तपाईंले यो दिनहुँ सुन्नुहुनेछ।
| 선생님 | गुरु (आदरसहित) |
| 사장님 | साहुजी, कम्पनीको मालिक |
| 고객님 | ग्राहक (सेवा क्षेत्रको बोली) |
| 어머님 | 어머니 को आदर रूप — अरूकी आमा, र औपचारिक सम्बोधनमा आफ्नै आमा |
께서 र 께 — विभक्ति आफैँ फेरिन्छ, जुन नेपालीमा हुँदैन
अदब विभक्तिमा पनि खस्छ। उचालिएको कर्ताले 이/가 को साटो 께서 लिन्छ, र उचालिएको पाउनेले 에게 (बोलीमा 한테) को साटो 께। तिनले -시- लाई हटाउँदैनन्, सँगै जान्छन् — 할머니께서 오세요 ले उहाँलाई दुई पटक उचाल्छ। नेपालीमा यो खोपी खाली छ: -ले र -लाई का आदर रूप छैनन्, त्यसैले गुरुलाई र केटालाई मा विभक्ति उही रहन्छ। यहाँ तपाईंले पूरै नयाँ तह सिक्नुहुन्छ।
| 할머니께서 오세요. | हजुरआमा आउँदै हुनुहुन्छ — विभक्ति र क्रिया दुवै उचालिए |
| 선생님께 드렸어요. | गुरुलाई दिएँ — 에게/한테 को ठाउँमा 께 |
| 선생님께 여쭤봤어요. | गुरुलाई सोधेँ — 여쭤보다 र 말씀드리다 ले 께 खोज्छन् |
| ✗ — साथी उचालिँदैन: 친구가 왔어요 | |
| ✗ — 께 मान्छेका लागि मात्र हो: 학교에 보냈어요 |
께서 पाठ्यपुस्तकले भनेभन्दा सजिलै हराउँछ। दिनहुँको बोलीले -시- राख्छ र 께서 छोड्छ — तपाईंले साँच्चै सुन्ने वाक्य 할머니가 오세요 हो। 께 भने रहन्छ, किनभने क्रियाले कर्तालाई त टिपिहाल्छ, पाउने मान्छेलाई केहीले टिप्दैन।
केही शब्द सिङ्गै फेरिन्छन् — यहाँ नेपाली नियमले काम गर्दैन
दिनहुँको नेपालीमा आदर रूप नियमित छ: खानु → खानुहुन्छ, सुत्नु → सुत्नुहुन्छ, हुनु → हुनुहुन्छ। धातु उही रहन्छ, अन्त्य मात्र थपिन्छ। कोरियालीमा थोरै तर धेरै चल्ने शब्दहरूको छुट्टै शब्दै हुन्छ — नियमले निकाल्न मिल्दैन, कण्ठ पार्नुपर्छ। सङ्ख्या थोरै छ, तर यी दिनहुँ आउँछन्।
| 먹다 / 마시다 → 드시다 | खानु / पिउनु |
| 자다 → 주무시다 | सुत्नु |
| 있다 → 계시다 | हुनु (कतै हुनु) |
| 말하다 → 말씀하시다 | बोल्नु |
| 집 → 댁 | घर |
| 나이 → 연세 | उमेर |
| 이름 → 성함 | नाम |
विनम्र रूपले आफूलाई तल झार्छ
प्रणालीको अर्को आधा: तपाईं आफूलाई उचाल्नुहुन्न, तल झार्नुहुन्छ। आफ्नै काम सुनाउँदै अदब देखाउने बाटो यही हो। नेपालीमा यो पक्ष पातलो छ — म को दिनहुँको विनम्र रूप छैन — त्यसैले 저 र 드리다 तपाईंका लागि साँच्चै नयाँ हुन्।
| 나 → 저 | म |
| 주다 → 드리다 | दिनु (माथिल्लो मान्छेलाई) |
| 묻다 → 여쭙다 | सोध्नु (माथिल्लो मान्छेलाई) |
| 보다 → 뵙다 | भेट्नु (माथिल्लो मान्छेलाई) |
बारम्बार हुने गल्तीहरू
- आफ्नै बारेमा -시- चलाउनु। 저는 가십니다 ले तपाईंलाई उचाल्छ। 저는 갑니다 भन्नुहोस्।
- वस्तुलाई उचाल्नु। 커피 나오셨습니다 सेवा क्षेत्रको बोली हो र धेरै कोरियालीले यसलाई गलत मान्छन् — कफीलाई आदर चाहिँदैन।
- पदमा -님 बिर्सनु। गुरुलाई 님 बिनाको 선생 भन्नु रुखो सुनिन्छ।
- विभक्ति उचालेर क्रिया नउचाल्नु। 할머니께서 와요 आधा बाटोमै छ — 께서 ले क्रियालाई -시- लिन बाध्य पार्छ। उल्टो चाहिँ ठीक छ: 할머니가 오세요 दिनहुँको बोली हो।
- 드리다 र 주다 उल्टो पार्नु। माथिल्लो मान्छेलाई तपाईं 드리다 गर्नुहुन्छ; उहाँले तपाईंलाई 주다 गर्नुहुन्छ।
- 계시다 लाई 'सँग हुनु' मा चलाउनु। 계시다 मान्छे कतै हुनुका लागि हो। समय छ? भन्न 시간이 있으세요? हो — 있다 सँग 시, 계시다 होइन।
यसमा अभ्यस्त कसरी हुने
आदर रूप ठ्याक्कै त्यही सामग्रीमा घनी हुन्छ जुन सिकारुले सबैभन्दा कम सुन्छन्: घरभित्रको कुराकानी, पसल र अस्पतालको बोली, र कार्यस्थलको भाषा। नाटकहरू नजिकका साथीतिर ढल्किन्छन्, त्यसैले त्यहाँ आदर कम देखिन्छ।
छोटा आदर वाक्य ठूलो स्वरले भन्दै अभ्यास गर्नु सबैभन्दा छिटो बाटो हो — विशेष गरी सिङ्गै फेरिने 드시다, 계시다, 주무시다, किनभने ती नियमबाट निकाल्न मिल्दैन।
सबै गाइड
- हाङ्गुल (한글) पढ्ने तरिका: ५ आकार, २ चाल, एक दिउँसो
- कोरियाली वाक्य क्रम: क्रिया सधैँ अन्त्यमा — नेपालीसँग कहाँ मिल्छ, कहाँ फुट्छ
- कोरियाली विभक्ति 은/는 र 이/가: सबैलाई अल्झाउने जोडी
- कोरियाली विभक्ति 에 र 에서, 을/를, (으)로: कर्तापछि आउने विभक्तिहरू
- कोरियाली क्रिया रूपान्तरण: 먹다 बाट 먹어요 सम्म — 아요/어요 को नियम
- कोरियाली अनियमित क्रिया: ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ — छ ढाँचा
- कोरियाली नामअघिको उपवाक्य 읽은 책, 읽는 책, 읽을 책: पढेको र पढ्ने कहाँ पुग्दैन
- -(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다, -아/어야 되다: कोरियालीमा सक्नु, मन लाग्नु र पर्नु
- कोरियाली आदर तह: 반말, 해요체, 합쇼체 — तपाईं/तिमी को छनोट क्रियाको अन्त्यमा
- कोरियाली वाक्यान्त्य -네요, -죠, -군요, -잖아요 — वाक्यलाई कोरियाली सुनाउने तह
- कोरियाली -(으)ㄹ까요 र -(으)ㄹ 것 같다 — सोध्ने, प्रस्ताव गर्ने र नठोकी भन्ने
- कोरियाली गन्तीशब्द 한 개, 두 명, 세 권: 하나 किन 한 हुन्छ
- कोरियाली काल: भूत, वर्तमान, भविष्य — र अनुमानको 겠
- कोरियाली जोडक 고, 서, 지만, 니까: वाक्य जोड्ने अन्त्यहरू
- कोरियाली उच्चारण नियम: लेखेजस्तो किन सुनिँदैन
- कोरियाली स्याडोइङ: सुन्ने अभ्यास साँच्चै कसरी गर्ने