Gaplarni qoʻshish: 고, 서, 지만, 니까
Koreys tili gaplarni alohida soʻz bilan emas, feʼl qoʻshimchasini oʻzgartirib qoʻshadi — sizdagi -ib, -gach, -sa kabi.
Bu sahifada
Bogʻlovchi feʼl ichida — bu sizga yangilik emas
Oʻzbekchada ham qismlar qoʻshimcha bilan ulanadi: -ib, -gach, -sa. Koreys tilida ham shunday — birinchi feʼlning oxiri oʻzgaradi, gap toʻxtamaydi. Demak tuzilishni emas, qaysi qoʻshimcha qayerda ekanini oʻrganamiz.
| 밥을 먹고 갔어요. | Ovqatlanib ketdim. |
| 밥을 먹어서 배불러요. | Ovqat yeganim uchun qornim toʻq. |
| 밥을 먹었지만 배고파요. | Ovqat yedim, lekin qornim och. |
Bitta farqni darrov belgilang: oʻzbekcha -ib odatda ikkala qismning egasi bir xil boʻlishini talab qiladi, koreyscha -고 esa yoʻq — 저는 밥을 먹고 친구는 갔어요.
-고 — «va», ketma-ket yoki yonma-yon
Eng koʻp ishlatiladigani. Ikki faktni sabab daʼvosisiz bogʻlaydi.
| 키가 크고 친절해요. | Boʻyi baland va mehribon. — yonma-yon |
| 손을 씻고 먹어요. | Qoʻlni yuvib, keyin ovqatlanadi. — ketma-ketlik |
| 저는 학생이고 형은 회사원이에요. | Men talabaman, akam esa xizmatchi. |
Diqqat: sifatlarni ham shu qoʻshimcha bogʻlaydi — 크고. Sizda u yerda va turadi. 그리고 bor, lekin u gaplar orasida ishlaydi, gap ichidagi qismlarni bogʻlamaydi.
-아서/어서 va -(으)니까 — ikkalasi ham «chunki»
Oʻrganuvchilar eng koʻp adashadigan juftlik. Farq odobda emas — keyin nima kela olishida.
| 비가 와서 못 갔어요. | ○ Yomgʻir yoqqani uchun bora olmadim. |
| 비가 오니까 우산 가져가세요. | ○ Yomgʻir yogʻyapti, soyabon oling. |
| ✗ — 서 dan keyin buyruq kela olmaydi |
Demak: -서 darak gapdan oldin, -니까 iltimos, buyruq yoki takliftan oldin. Xato oʻzbekchadan toʻgʻridan-toʻgʻri koʻchadi — Yomgʻir yogʻayotgani uchun soyabon oling sizda benuqson, koreyschada esa 니까 talab qilinadi.
Ikkinchi farq: uzr va minnatdorchilik doim 서 oladi — 늦어서 죄송합니다, 도와주셔서 감사합니다. Va 서 zamon qoʻshimchasini olmaydi, holbuki sizda kechikkanim uchun zamonni koʻrsatadi.
| 늦어서 죄송합니다. | ○ Kechikkanim uchun uzr. |
| ✗ — 서 zamon qoʻshimchasini olmaydi: 늦어서 | |
| 늦으니까 죄송합니다. | △ — grammatikasi butun, lekin aybni sharoitga agʻdarayotgandek eshitiladi |
-지만 — «lekin»
Oddiy zidlov. Sizda bu oʻrinda lekin, ammo yoki -sa-da turadi. Muhimi: 서 dan farqli, 지만 zamon qoʻshimchasidan keyin ham keladi — 갔지만.
| 비싸지만 좋아요. | Qimmat, lekin yaxshi. |
| 갔지만 없었어요. | Bordim, lekin ular yoʻq edi. |
| 미안하지만 못 가요. | Uzr, lekin bora olmayman. — yumshatuvchi |
-(으)면 — sizdagi -sa
-(으)면 oʻzbekcha -sa ning oʻrnini bosadi: shart, faraz, takror. Kelajakdagi bitta aniq payt ham boʻlaveradi — 도착하면 바로 전화할게요. Lekin oʻtgan zamondagi aniq payt uchun ishlamaydi.
| 시간 있으면 연락하세요. | Vaqtingiz boʻlsa, xabar bering. |
| 봄이 되면 꽃이 펴요. | Bahor kelsa, gullar ochiladi. |
| 가면 안 돼요. | Borish mumkin emas. — turgʻun qolip |
-(으)ㄹ 때 — sizdagi -ganda
Tayyor asosingiz bor: -sa va -ganda sizda allaqachon ajraladi, koreyscha 면 va 때 esa aynan shu chiziq boʻyicha ajraladi. Yangisi — shakl. Oʻzbekcha -ganda oʻtgan zamon sifatdoshidan yasaladi, koreyscha esa kelasi zamon shakli -(으)ㄹ dan: 어릴 때, 먹을 때. Oʻtmishni ochiq koʻrsatish uchun -았/었을 때.
| 어릴 때 부산에 살았어요. | Yoshligimda Busanda yashaganman. |
| ✗ — tugagan bitta oʻtmish -(으)면 ni olmaydi | |
| ✗ — -ganda ga qarab 은 qoʻyish shu yerdan chiqadi; shakl -(으)ㄹ (oʻtmish uchun -았/었을) | |
| 밥 먹을 때 전화가 왔어요. | Ovqatlanayotganimda telefon keldi. |
| 일할 때 안전모를 쓰세요. | Ishlaganda kaska kiying. — ish joyida |
Hal qiluvchi savol: ish tugaganmi? Tugagan va bitta aniq payt boʻlsa — -(으)ㄹ 때. Hali oldinda yoki takrorlanadigan boʻlsa — -(으)면.
Koʻp uchraydigan xatolar
- Buyruqdan oldin -서 ishlatish. Eng chastotali xato, chunki sizda bunday cheklov yoʻq.
- -서 ga zamon qoʻshish. 먹었어서 notoʻgʻri; zamon ni rad etadigan yagona qoʻshimcha shu — 먹어서 배불렀어요. Boshqalari oladi: 갔지만, 늦었으니까.
- Uzr soʻrashda -니까. 늦으니까 죄송합니다 — aybni sharoitga agʻdarayotgandek eshitiladi.
- va ni alohida soʻz bilan tarjima qilish. 그리고 gaplarni bogʻlaydi, gap ichidagi qismlarni emas.
- -고 ni ketma-ket koʻp ishlatish. Uch-toʻrttasi grammatik, lekin eshitishga ogʻir.
Quloq bilan toʻgʻrilash
Bogʻlovchilar — parcha-parcha gapirish bilan butun gap qurish orasidagi farq. Ular qisqa va urgʻusiz, shuning uchun ichingizda oʻqiganda koʻzdan qochadi.
Juftlarni ovoz chiqarib ketma-ket ayting — 와서 / 오니까, 먹고 / 먹어서 — notoʻgʻrisi nega notoʻgʻriligini tushuntira olishingizdan oldin quloqqa notoʻgʻri eshitilsin.
Koreys tili soʻz roʻyxatlari →
Barcha qoʻllanmalar
- Hangulni oʻqish — besh shakl, ikki harakat, bir kun
- Koreys tilida soʻz tartibi: SOV siz uchun yangilik emas
- 은/는 va 이/가 — ega qoʻshimchasiz turadigan tilda
- 에 va 에서, 을/를, (으)로 — kelishigingiz ikkiga boʻlinganda
- 먹다 dan 먹어요 gacha — koreys feʼli qanday tuslanadi
- Koreys tilidagi istisno feʼllar — ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ
- 읽은 책, 읽는 책, 읽을 책 — koreyscha sifatdosh oborot
- -(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다 — koreyschada imkon, xohish va majburiyat
- Nutq darajalari: 반말, 해요체, 합쇼체
- -네요, -죠, -군요, -잖아요 — gapni koreyscha qiladigan tugallovchilar
- -(으)ㄹ까요 va -(으)ㄹ 것 같다 — soʻrash, taklif qilish va qatʼiy gapirmaslik
- Hurmat shakllari: -시-, -님 va almashadigan soʻzlar
- Sanash: nega 하나 → 한 boʻladi
- Oʻtgan, hozirgi, kelasi — va taxmin uchun 겠
- Koreys tili nega yozilganidek eshitilmaydi
- Koreys tilida shadowing qanday qilinadi