Oʻtgan, hozirgi, kelasi — va taxmin uchun 겠

Koreys zamon tizimi oʻzbeknikidan sodda: oʻtgan zamon bitta, guvoh boʻlgan-boʻlmaganingiz feʼlga yozilmaydi. Qizigʻi — taxmin qoʻshimchasida.

Uch zamon, va oʻz belgisi faqat oʻtganida bor

Zamon feʼl qoʻshimchasida, odob qoʻshimchasidan sal oldin turadi — garchi oʻz belgisiga faqat oʻtgan zamon ega boʻlsa ham. Qatlam gʻoyasi tanish: kel-gan-im-da ichida ham qoʻshimchalar ketma-ket tizilgan. Qatlamlarni koʻrsangiz, uzun feʼllar tasodifiy boʻlib koʻrinmaydi.

Oʻzbekchadagi ikki oʻtgan zamon bu yerda bitta boʻladi

Oʻzbekchada oʻtgan zamon ikkiga boʻlinadi: -di aniq, soʻzlovchi guvoh boʻlgan voqeani beradi (bordim), -gan esa natijani va tajribani (borganman); eshitilgan xabarni esa -ibdi beradi (boribdi). Koreys feʼlida -di va -gan orasidagi bu farq koʻrsatilmaydi — ikkalasi ham 갔어요. Kam uchraydigan holat: shu joyda koreys tili soddaroq, siz kamaytirasiz.

Bir joyda esa ikki til bir xil ish qiladi. Baʼzi tillarda gapda kecha tursa, oʻtgan zamon belgisi tushib qolishi mumkin; na oʻzbekchada, na koreyschada bunday emas — quyidagi xato sizda odatda chiqmaydi.

Hozirgi zamon davomni ham qoplaydi

먹어요 ham yeyman, ham yeyapman degani. Alohida davom shakli (-고 있다) bor, lekin oʻzbekcha -yap- dan ancha kam ishlatiladi: oddiy hozirgi zamon koʻpincha yetarli.

-고 있다 ni ortiqcha ishlatish oʻrganuvchilarda keng tarqalgan odat.

-고 있다 va -아/어 있다 — davom etayotgan ish va qolgan holat

Koreys tili -yap- ni ikkiga boʻladi va har safar tanlashga majbur qiladi: -고 있다 — davom etayotgan harakat, -아/어 있다 — harakat tugagach qolgan holat.

Oʻzbekchada bu farq uchun vositalar bor (oʻtiribdi, eshik ochiq), ammo -yap- koʻpincha ikkala tomonni qoplaydi. Aynan shu narsa oʻtiribdi ni 앉고 있어요 ga oʻgirishga olib keladi. Cheklov: -아/어 있다 faqat toʻldiruvchi olmaydigan feʼllarga ulanadi.

Kelasi zamonning ikki shakli — ikki xil ohang

-(으)ㄹ 거예요 — oddiy bashorat yoki reja. -(으)ㄹ게요 — tinglovchiga berilgan vaʼda, uchinchi shaxs haqida ishlatilmaydi. Cheklov tanish: oʻzbekcha aytay, boray ham faqat birinchi shaxs uchun — yomgʻir yogʻay deb boʻlmaydi.

겠 — taxmin, niyat va yumshatish bitta boʻgʻinda

-겠- uch ish qiladi: hozir shakllantirayotgan taxminni bildiradi, niyatingizni aytadi va aytmoqchi boʻlganingizni yumshatadi. Oʻzbekchada bu uchtasi bitta qoʻshimchada emas, uch xil vositaga tarqalgan.

Mos kelmaydigan joyni aniq belgilaymiz. Taxmin uchun oʻzbekchada -sa kerak, koʻrinadi, shekilli bor, ammo ular alohida soʻz yoki qurilma. Qolaversa, -sa kerak mulohazaga yaqinroq, 맛있겠다 esa koʻz oldidagi narsaga bir zumlik munosabat.

Niyatni -aman bilan -moqchiman yaxshi qoplaydi. Yumshatishga esa mos shakl yoʻq: 알겠습니다 ning tarjimasi tushundim, unda yumshatuvchi qoʻshimcha yoʻq. Shuning uchun 겠 ni kuniga oʻnlab marta eshitasiz-u, joyiga qoʻya olmaysiz.

Koʻp uchraydigan xatolar

• Perfekt zamon qidirish. U yoʻq — 먹었어요 ikkala ishni bajaradi: yedim ham, yeganman ham shu.
• Guvohlikni feʼlga yozish. bordim bilan borganman farqi koreys feʼlida yoʻq.
• -고 있다 ni ortiqcha ishlatish. Oddiy hozirgi zamon odatda yetarli.
• Holat uchun -고 있다. Oʻtiribdi — 앉아 있어요, eshik ochiq — 열려 있어요.
• -ㄹ게요 ni boshqa odam haqida ishlatish. U faqat oʻz vaʼdangiz uchun.
• 겠 bilan -(으)ㄹ 거예요 ni almashtirish. 제가 하겠습니다 taklif qiladi, 제가 할 거예요 xabar beradi.
• Zamon odobdan oldin turishini unutish. 먹었어요, 먹어었요 emas.

Qanday mashq qilish kerak

Zamon qoʻshimchalari qisqa, urgʻusiz va gap oxirida — yaʼni eʼtibor soʻngan joyda turadi. Oxirgi boʻgʻinni eshitish ataylab quriladigan koʻnikma.

Bitta feʼlni oling va toʻrt shaklni ovoz chiqarib ayting — 먹어요, 먹었어요, 먹을 거예요, 맛있겠다. Ish joyidagi 알겠습니다 bilan 확인하겠습니다 ni esa yod olingan gap sifatida saqlang.

Koreys tili soʻz roʻyxatlari →