에 va 에서, 을/를, (으)로 — kelishigingiz ikkiga boʻlinganda
Sizning -da qoʻshimchangiz 에 va 에서 ga, -ga qoʻshimchangiz 에 · 에게 · (으)로 ga boʻlinadi. Dars aynan shu boʻlinish joylari haqida.
Bu sahifada
Bitta <i>-da</i> ikkiga boʻlinadi: 에 va 에서
Oʻzbekchada uydaman ham, zavodda ishlayman ham bitta -da bilan. Koreyscha bu ikki holatga ikki xil qoʻshimcha beradi va gapingiz qaysi biri kerakligini aytmaydi.
| 집에 있어요. | Uydaman. — mavjudlik, shuning uchun 에 |
| 학교에 가요. | Maktabga boraman. — manzil, shuning uchun 에 |
| 학교에서 공부해요. | Maktabda oʻqiyman. — ish oʻsha yerda, shuning uchun 에서 |
| ✗ — 공부하다 harakat feʼli, 에서 kerak | |
| ✗ — mavjudlik uchun 에서 boʻlmaydi: 기숙사에 있어요 | |
| 3시에 만나요. | Soat uchda uchrashamiz. — vaqt uchun -da, koreyschada 에 |
Oxirgi qatorga eʼtibor bering: -da vaqtni ham koʻrsatadi va u yerda 에 ga toʻgʻri keladi. Lekin 오늘 · 어제 · 지금 · 언제 에 olmaydi (오늘에 만나요 emas) — oʻzbekchada ham bugun ga -da qoʻshmaysiz. Boshqa qoʻshimchalar ular bilan bemalol keladi: 오늘은, 오늘도.
Bitta <i>-ga</i> uchga boʻlinadi: 에 · 에게 va 한테 · (으)로
Oʻzbekcha -ga ham joyga, ham odamga, ham yoʻnalishga qoʻshiladi: maktabga bordim, doʻstimga berdim. Koreyscha bularni uchga ajratadi va eng koʻp uchraydigan xato shu yerda tugʻiladi.
Odamga qaratilgan uchtasi bir maʼnoda: 한테 soʻzlashuvda, 에게 yozma nutqda, 께 hurmat uchun. Hurmat tanish tushuncha — oʻzbekchada u olmoshda (siz) va feʼl shaklida (berdingiz) turadi. Koreyschada esa u kelishik qoʻshimchasiga ham tushadi.
| 친구한테 줬어요. | Doʻstimga berdim. — soʻzlashuv shakli |
| 사장님께 드렸어요. | Boshliqqa berdim. — 께 va 드리다 juft keladi |
| 회사에 서류를 보냈어요. | Korxonaga hujjat yubordim. — odam emas, demak 에 |
| ✗ — tashkilot odam emas; 회사에 보냈어요 | |
| 사장님한테 드렸어요. | △ — 한테 soʻzlashuv shakli, 드리다 esa hurmat feʼli: bir-biriga yarashmaydi. 사장님께 드렸어요 deng |
Qoida: 한테 va 에게 odam hamda hayvonga, 께 hurmatlanadigan odamga, joy va tashkilotga 에.
을/를 — <i>-ni</i> bilan qayerda ustma-ust tushadi
Undoshdan keyin 을, unlidan keyin 를; soʻzlashuvda doim tushib qoladi. Tuzoq shunda: oʻzbekcha -ni aniqlikka bogʻliq (kitob oʻqidim va kitobni oʻqidim), koreyscha 을/를 esa aniqlikni koʻrsatmaydi — u toʻldiruvchini belgilaydi, tushib qolishi esa uslubga bogʻliq. 밥을 먹어요 oʻsha ovqat degani emas.
Bittasi esa toʻliq mos: qoʻshimchasiz toʻldiruvchi feʼl yonida turishi kerak, oldinga surilsa -ni qaytadi. Koreyscha qoida ham shunday — tartibni oʻzgartirsangiz, qoʻshimchani saqlang.
| 밥을 먹어요. | Ovqat yeyman. — yozma yoki ehtiyotkor nutq |
| 밥 먹었어? | Ovqat yedingmi? — qoʻshimcha yoʻq, va bu normal |
| 그 서류를 제가 냈어요. | Oʻsha hujjatni men topshirdim. — toʻldiruvchi oldinga chiqdi, demak 를 shart |
Qaysi feʼllar kutilmaganda 을/를 talab qilishi 은/는 va 이/가 darsida.
(으)로 — oʻzbekchada bitta juftligi yoʻq qoʻshimcha
Bu qoʻshimcha oʻzbekchada bir nechta vositaga tarqaladi: yoʻnalish -ga yoki tomon, qurol bilan, til -cha, material -dan, transport -da. Shuning uchun uni oʻzbekchadan topib boʻlmaydi. 으로 undoshdan keyin, 로 unlidan va ㄹ dan keyin.
| 학교로 가요. | Maktab tomonga ketyapman. — 에 manzil, 로 yoʻnalish |
| 젓가락으로 먹어요. | Choʻp bilan yeyman. — oʻzbekcha bilan shu yerda (으)로 |
| 한국어로 말해요. | Koreyscha gapiraman. — oʻzbekcha -cha |
| 나무로 만들었어요. | Yogʻochdan yasalgan. — material, oʻzbekcha -dan |
| 지하철로 왔어요. | Metroda keldim. — ㄹ dan keyin 로, |
| 지하철에서 왔어요. | △ — grammatikasi toʻgʻri, lekin maʼnosi metrodan chiqib keldim |
Oxirgi ikki qator eng qimmat joy. Transport oʻzbekchada -da bilan aytilgani uchun oʻquvchi 에서 ga qoʻl uzatadi. Gap notoʻgʻri boʻlmaydi — boshqa maʼno beradi, va sizni tuzatmaydilar.
도 · 만 · 부터 · 까지 — <i>ham</i> kelishikni oʻchirmaydi, 도 esa oʻchiradi
Oʻzbekchada ham kelishikni saqlaydi: kitobni ham oʻqidim. Koreyscha 도 esa 이/가 va 을/를 ning oʻrniga keladi; 만 (faqat) ham odatda shunday. 에 va 에서 ustiga esa ikkalasi qoʻshilaveradi, xuddi maktabga ham kabi.
| 저도 가요. | Men ham boraman. — 저 va 도 orasida 가 yoʻq |
| ✗ — kitobni ham ni soʻzma-soʻz koʻchirib boʻlmaydi; 책도 읽었어요 | |
| 물만 마셔요. | Faqat suv ichaman. — faqat soʻzdan oldin, 만 esa keyin |
| 학교에도 갔어요. | Maktabga ham bordim. — 에 va 도 birga turadi |
부터 va 까지 — -dan va -gacha. -gacha toʻliq 까지 ga tushadi, muammo boshlanishda: bitta -dan ikkiga boʻlinadi. Vaqt 부터 bilan, yoʻlning boshi 에서 bilan.
| 9시부터 5시까지 | Soat toʻqqizdan beshgacha — vaqt |
| 서울에서 부산까지 | Seuldan Busangacha — yoʻl |
| 서울부터 부산까지 | △ — safar haqida gʻalati eshitiladi; 에서 kerak |
| 여기부터 저기까지 | Bu yerdan u yergacha — toʻgʻri, chunki yurmayapsiz, sanayapsiz |
| 친구한테서 들었어요. | Doʻstimdan eshitdim. — odamdan boʻlsa 한테서, 에서 emas |
Chegara yurish va sanash orasida, vaqt va joy orasida emas: ikki nuqta orasida yursangiz boshi 에서 oladi, sanasangiz 부터 tabiiy.
Buni qanday mustahkamlash mumkin
Qoʻshimchalar bir boʻgʻinli, urgʻusiz va koʻpincha yutib yuboriladi — oʻqib yurib ularni oʻzlashtira olmaysiz. Bir xil otni turli qoʻshimchalar bilan shuncha koʻp eshitingki, almashtirilganda quloq oʻzi sezsin: 집에 있어요 va 집에서 먹어요.
Mashq uchun shunchalik qisqa gaplarni olingki, butun farqni bitta qoʻshimcha koʻtarsin.
Koreys tili soʻz roʻyxatlari →
Barcha qoʻllanmalar
- Hangulni oʻqish — besh shakl, ikki harakat, bir kun
- Koreys tilida soʻz tartibi: SOV siz uchun yangilik emas
- 은/는 va 이/가 — ega qoʻshimchasiz turadigan tilda
- 먹다 dan 먹어요 gacha — koreys feʼli qanday tuslanadi
- Koreys tilidagi istisno feʼllar — ㅂ ㄷ ㅅ 르 으 ㅎ
- 읽은 책, 읽는 책, 읽을 책 — koreyscha sifatdosh oborot
- -(으)ㄹ 수 있다, -고 싶다 — koreyschada imkon, xohish va majburiyat
- Nutq darajalari: 반말, 해요체, 합쇼체
- -네요, -죠, -군요, -잖아요 — gapni koreyscha qiladigan tugallovchilar
- -(으)ㄹ까요 va -(으)ㄹ 것 같다 — soʻrash, taklif qilish va qatʼiy gapirmaslik
- Hurmat shakllari: -시-, -님 va almashadigan soʻzlar
- Sanash: nega 하나 → 한 boʻladi
- Oʻtgan, hozirgi, kelasi — va taxmin uchun 겠
- Gaplarni qoʻshish: 고, 서, 지만, 니까
- Koreys tili nega yozilganidek eshitilmaydi
- Koreys tilida shadowing qanday qilinadi