ShadowingKorean

Koreys tilida soʻz tartibi: SOV siz uchun yangilik emas

Oʻzbek tili ham SOV va kelishik qoʻshimchasi ham otdan keyin keladi. Shuning uchun bu yerda gap tartibini emas, ikki til ajraladigan joylarni koʻramiz.

Bu sahifada
  1. Feʼl oxirida — bu joy bir xil
  2. Gap oxiri sizga nimani aytadi va nimani aytmaydi
  3. Feʼldan boshqasi joyini almashtira oladi — bu ham tanish
  4. Boʻlishsizlikning ikki oʻrni bor — biri sizga tanish
  5. Aniqlovchi aniqlanmishdan oldin — bu ham bir xil
  6. Ega tushib qoladi — lekin sababi boshqa
  7. Tashlab yuborish kerak boʻlgan uchta odat
  8. Buni qanday refleksga aylantirish mumkin

Feʼl oxirida — bu joy bir xil

Oʻzbek tili ham SOV: Men kitobni oʻqidim저는 책을 읽었어요. Boʻlaklar bir-biriga toʻgʻri tushadi va kelishik qoʻshimchasi otdan keyin keladi.

Aynan shu esa eng katta xavf. Oʻxshash — bir xil degani emas. Oʻquvchi oʻzbekcha qoidani tekshirmay koreyschaga suradi va ajraladigan joyda butunlay xato qiladi. Har boʻlimda qayergacha bir xil, qayerdan boshqacha ekanini aytamiz.

저는 밥을 먹어요.Men ovqat yeyman. — tartib oʻzbekchadagidek
저는 어제 친구를 만났어요.Men kecha doʻstimni uchratdim. — har boʻlak oʻz oʻrnida
먹었어요?Ovqat yedingizmi? — oʻzbekchada -mi qoʻshasiz, koreyschada bu shaklda faqat ohang — tartib ikkalasida ham oʻzgarmaydi

Gap oxiri sizga nimani aytadi va nimani aytmaydi

Oʻzbekchada ham zamon va boʻlishsizlik feʼl oxirida turadi, yaʼni oxirini kutish odati sizda bor. Farq boshqa joyda: oʻzbek feʼlining oxirida shaxs ham bor. Koreys feʼli buni bermaydi — uning oxiri zamon, boʻlishsizlik va tinglovchiga hurmatni koʻrsatadi, ishni kim bajarganini emas.

저는 밥을 먹었어요.Men ovqat yedim. — oʻtgan zamon
저는 밥을 먹지 않았어요.Men ovqat yemadim.
저는 밥을 먹을 거예요.Men ovqat yeyman. — kelasi zamon, hali yemadim
었어요.Yedim yoki yedingiz yoki yedi — qoʻshimcha shaxsni aytmaydi

Birinchi uch qatorda dastlabki besh boʻgʻin bir xil: 저는 밥을 먹. Maʼno oxirida hal boʻladi — bu tanish. Toʻrtinchi qator esa yangi: oʻzbekchada -m yoki -ngiz egani tiklaydi, koreyschada hech narsa tiklamaydi.

Feʼldan boshqasi joyini almashtira oladi — bu ham tanish

Rolni qoʻshimcha belgilagani uchun qolgan boʻlaklar erkin — oʻzbekchada ham (Kecha men doʻstimni uchratdim / Doʻstimni men kecha uchratdim). Tartib grammatikani emas, urgʻuni oʻzgartiradi. Feʼl esa yozma nutqda qimirlamaydi; ogʻzaki nutqda keyin esga tushgan boʻlak undan keyinga surilishi mumkin (밥 먹었어, 나는) — oʻzbekchada ham shunday.

저는 어제 친구를 만났어요.Odatdagi tartib, hech qanday urgʻusiz.
어제 저는 친구를 만났어요.Kecha — vaqtga urgʻu.
친구를 저는 어제 만났어요.Doʻstimni — kimni uchratganiga urgʻu.

Uchalasi toʻgʻri: 를 qoʻshimchasi 친구 ni qayerda tursa ham toʻldiruvchi qilib ushlab turadi, xuddi -ni kabi. Erkin boʻlmagani — qaysi feʼl qaysi qoʻshimchani talab qilishi. Shu joyda kelishigingiz yordam bermaydi: baʼzan mos keladi, baʼzan yoʻq, baʼzan oʻzbekcha umuman qoʻshimcha qoʻymaydi.

친구 만나요.Doʻstimni uchrataman. — oʻzbekcha -ni, koreyscha 를: mos keladi
한국어 잘해요.Koreys tilini yaxshi bilaman. — bu yerda ham -ni mos keladi
버스 타요.Avtobusga chiqaman. — oʻzbekcha -ga, koreyscha esa 를
의사 됐어요.Shifokor boʻldim. — oʻzbekcha ot qoʻshimchasiz; 되다 esa 가 talab qiladi, hech qachon 를 emas
학생 아니에요.Talaba emasman. — bu yerda ham qoʻshimchasiz; 아니다 esa 이/가 talab qiladi

Shuning uchun feʼlni qoʻshimchasi bilan birga yodlang: 친구를 만나다, 버스를 타다, 의사가 되다.

Boʻlishsizlikning ikki oʻrni bor — biri sizga tanish

Oʻzbekchada boʻlishsizlik bitta oʻrinda: feʼl ichidagi -ma- (bormadim, bilmayman). Koreyschada ikki oʻrin bor, maʼnosi deyarli bir xil. -지 않다 feʼl oʻzagidan keyin keladi va tuzilishi boʻyicha sizning -ma- ingizga oʻxshaydi; esa feʼldan oldin turadigan alohida soʻz — yangisi shu.

Tuzoq shundaki, tanish tuyulgani uchun oʻzbek oʻquvchisi -지 않다 ni ogʻzaki nutqda ham ishlatadi va kitobiy eshitiladi. Kundalik nutqda koreyslar deyarli doim deydi.

먹어요.Yemayman. — qisqa shakl, kundalik nutq
지 않아요.Yemayman. — uzun shakl, rasmiyroq va yozma
가요.Bora olmayman. — imkoniyat yoʻqligi, xohish emas

va farqi tanish: bormayman va bora olmayman. Koʻp tillarda qiyin sanaladigan ot + 하다 masalasi ham yarim tanish: ish qilmadim da boʻlishsizlik ish ga emas, qil- ga qoʻshiladi. Koreyschada ham 안 ot bilan 하다 orasiga kiradi.

공부 해요.Oʻqimayman. — 안 공부해요 notoʻgʻri
좋아해요.Yoqtirmayman. — 좋아하다 yaxlit bitta soʻz, shuning uchun 안 tashqarida qoladi
공부하지 않아요.Oʻqimayman. — uzun shakl boʻlinmaydi, shuning uchun xavfsiz

Uchta feʼl esa inkor qilinmay, boshqa soʻz bilan almashtiriladi. Birinchisi toʻliq tanish: 있다 va 없다 — aynan bor va yoʻq. 안 있다 degan shakl yoʻq.

있다 → 없다bor → yoʻq
맛있다 → 맛없다mazali → bemaza
알다 → 모르다bilmoq → bilmaslik. Bu yerda oʻzbekcha yordam bermaydi: bilmayman oddiy inkor, koreyschada esa boshqa soʻz

못 ning uzun shakli — -지 못하다: 가지 못해요 bu 못 가요 ning yozma koʻrinishi, va u ham boʻlinmaydi.

Aniqlovchi aniqlanmishdan oldin — bu ham bir xil

Oʻzbekchada men oʻqigan kitob deysiz: sifatdosh oboroti otdan oldin keladi, koreyschada ham shunday. Koʻp tillarda bu boʻlim eng qiyini, sizda eng osoni.

제가 어제 읽은men kecha oʻqigan kitob — soʻz tartibi toʻliq bir xil
옆집에 사는 사람qoʻshni uyda yashaydigan odam

Farq shaklda: koreyscha sifatdosh qoʻshimchasi zamonga qarab uchga boʻlinadi — -(으)ㄴ, -는, -(으)ㄹ — va -gan, -ayotgan, -adigan ga yaqin, lekin teng emas — yuqoridagi 사는 ga oʻzbekchada -ayotgan emas, -adigan toʻgʻri keldi. Alohida darsda koʻring.

Ega tushib qoladi — lekin sababi boshqa

Ikkala tilda ham ega tez-tez tushiriladi, shuning uchun bu gʻalati koʻrinmaydi. Sabab esa boshqa. Oʻzbekchada bordim deganingizda egani -m tiklaydi; koreyschada 갔어요 hech kimni tiklamaydi, egani faqat kontekst beradi.

Bundan ikki natija chiqadi: har bir gapga 저는 qoʻshmang (bu oʻzini taʼkidlayotgandek eshitiladi), va tinglaganda kim savolini feʼldan emas, kontekstdan qidiring.

밥 먹었어요?Ovqat yedingizmi? — ega yoʻq, lekin savol sizga qaratilgan
네, 먹었어요.Ha, yedim. — ega men, buni faqat javob ekanidan bilamiz
어디 가요?Qayoqqa ketyapsiz? — feʼl bir xil, shaxs esa kontekstdan

Tashlab yuborish kerak boʻlgan uchta odat

Buni qanday refleksga aylantirish mumkin

Oʻqiyotganda miya tartibni qayta tiklashga ulguradi, tinglaganda ulgurmaydi. Shadowing — eshitgan gapni ovoz chiqarib takrorlash — sizni koreys tartibini koreys tezligida ishlab chiqarishga majbur qiladi.

Qisqa gaplardan boshlang: oxiri oʻzgarganda maʼnosi teskari boʻladiganlaridan — 먹었어요 va 먹지 않았어요 ni ketma-ket ovoz chiqarib ayting.

Koreys tili soʻz roʻyxatlari →

Barcha qoʻllanmalar